cięcie

• BHP: cięcie i szybkie wskazówki
• o zgłębiarce i doborze tarcz do materiału
• o kickbacku i o tym, jak go uniknąć [sic!]
• o pile ukośniej (Kapexie)
• cięcie krzywoliniowe, czyli o wyrzynarce

BHP: cięcie i szybkie wskazówki

• nie używamy pił tarczowych, których tarcze są uszkodzone lub zniekształcone (np. wygięte zęby lub “braki w uzębieniu”)

• tarcza powinna być dobrana odpowiednio do rodzaju cięcia:
  – ilość obrotów podana z boku tarczy jest zgodna z obrotami pilarki
  – tarcza jest właściwie zamocowana na wrzecionie tzn. centrycznie i dostatecznie mocno dociśnięta pierścieniem dociskowym
  – osłona tarczy jest samoczynna tzn. ustawia się na wysokości 5-10 mm nad przerzynanym materiałem i samoistnie opada na stół tak, że w pełni osłania tarczę piły

• w przypadku grubszych materiałów tniemy je na kilka razy
• korzystamy z dostępnych ułatwień: zgłębiarką pracujemy z wykorzystaniem przykładnicy, materiał mocujemy do stołu roboczego za pomocą zacisków; w przypadku piły ukośnej korzystamy z dedykowanego zacisku, płotków i – w przypadku dłuższych desek czy kantówek – podkładamy skrzynki festoolowe
• rozpędzenie narzędzia do pełni obrotów musi nastąpić przed wprowadzeniem tarczy w materiał - nigdy nie wjeżdżamy w niego od razu ani nie uruchamiamy narzędzia/maszyny kiedy materiał się z nim styka
• nigdy nie używamy rękawiczek
• musimy za to korzystać ze środków ochrony osobistej: ochronników słuchu i wzroku; w przypadku materiałów które bardziej się pylą, zakładamy również maseczkę chroniącą drogi oddechowe

 

• ręczne trzymanie przecinanego materiału jest zabronione (wyjątek stanowi tu piła stołowa)

• zabronione jest też zatrzymywanie narzędzia/maszyny w materiale – w przypadku piły ukośnej i zgłębiarki najpierw wyprowadzamy tarczę z narzędzia poprzez jej podniesienie; w przypadku wyrzynarki oraz piły taśmowej czy włosowej konieczne jest wycofanie się (najlepiej do krawędzi materiału, z której rozpoczęło się cięcie); przy pile stołowej najbezpieczniej jest kontynuować cięcie, o ile sytuacja na to pozwala

o zgłębiarce i doborze tarcz do materiału

Informacja ogólna: o tym narzędziu mówimy zagłębiarka, ponieważ – w odróżnieniu od pilarki – cięcie możemy zacząć w dowolnym miejscu materiału (a nie od krawędzi). Zagłębiarkę możemy przekształcić w pilarkę (piłę) stołową, tzw. krajzegę.

Zagłębiarka Festool TS 55

https://www.youtube.com/watch?v=YQ37xod4CH4 👀

Co zawiera ten filmik:

• zalety stosowania szyny FS (prowadzenie narzędzia, unikanie uszkodzeń materiału)
• okienko transparentne czy wkładka antyodpryskowa (zielona)
• usuwanie luzów poprzecznych na szynie FS za pomocą zielonych pokręteł przy platformie (dążymy do momentu, w którym nie będzie luzów a przy tym narzędzie będzie się swobodnie prowadzić po szynie)
• pierwsze użycie szyny: nadmiar zabezpieczenia antyodpryskowego (transparentny pasek przyklejony od spodu szyny) ucinamy na podkładzie z odpadu (outcutu)
• montaż zacisków dźwigniowych do szyny FS
• zmiana wkładki transparentnej na antyodpryskową + montaż na dołączoną śrubę motylkową przy ciętym materiale
• zmiana tarczy w obrabiarce: odłączenie od zasilania, ustawienie głębokości cięcia powyżej 25 mm, odchylenie dźwigni fast fix (i tym samym umieszczenie tarczy w odpowiednim położeniu), odkręcenie mocowania tarczy za pomocą dołączonego śrubokrętu ampulowego, wyjęcie tarczy (w rękawiczkach), zamontowanie nowej, ostrożne zamknięcie "klapki" fast fix (tak, zeby sprężyna nie odbiła) i załkowite schowanie tarczy – czyli powrót do pozycji wyjściowej
• kolory tarcz i ich zastosowanie: zółty to drewno i mat. drewnopochodne:
  • 12 zębów, oznaczenie żółte (tzw. pantera) do cięcia drewna litego wzdłuż włókien
  • 28 zębów, ozn. żółte do cięcia poprzecznego czy mat. drewnopochodnych
  • 48 zębów, ozn. żółte (naprzemianskośne + spiczasty) do bardzo dokładnego cięcia
  • 52 zęby, ozn. czerwone (ząb trapezowo płaski) do cięcia np. blatów kuchennych oklejonych HPL albo samego HPL (jest to rodzaj laminatu)
  • 52 zęby, ozn. niebieskie (sfazowany ząb) np. do cięcia aluminium
  • 4 zęby, ozn. zielone (zęby diamentowe) do cięcia włóknowych materiałów wiązanych cementem
• regulacja głębokości cięcia za pomocą zielonego suwaka, jego precyzyjna regulacja za pomocą klucza ampulowego
• regulacja kąta cięcia w zakresie -1°—47° gdzie przy -1 trzeba dodatkowo odciągnąć zieloną blokadę przy tylnej śrubie motylkowej
• płynna regulacja obrotów w zakresie 2.000 - 5.800
• oznaczenia długości cięcia przy maksymalnym wysunięciu (pionowe oznaczenia na obudowie
• zderzaki tylnie i przednie jako dodatkowa funkcjonalność przy szynie FS

dobór tarcz do materiału
https://www.youtube.com/watch?v=9qU3M7bXXVQ 👀

• Jak dobrać odpowiednią tarczę do ciętego materiału?
• Jak prawidłowo przygotować zagłębiarkę do pracy?
  
  Dobór odpowiedniej tarczy pilarskiej do cięcia różnorodnych materiałów 👀

o kickbacku i o tym, jak go uniknąć [sic!]

Kickback to tzw. efekt odbicia, który stwarza poważne ryzyko uszkodzeń palców. Innym częstym efektem kickbacku są odrzuty z siłą, przez którą drewno jest w stanie wbić się w ścianę lub – w gorszym scenariuszu – w nasze ciało. W najlepszym razie my się wystraszymy, a materiał zostanie uszkodzony.

Markus Schmid: „Kickback” oznacza „odbicie” lub „odrzut”. Odbicie spowodowane jest nagłym wzrostem sił pomiędzy przedmiotem obrabianym a urządzeniem. Może się to zdarzyć np. w przypadku zagłębiarki, gdy zagłębia się ona z dużą prędkością. Siły związane z formowaniem wiórów gwałtownie rosną. W pewnym momencie może się zdarzyć, że nastąpi przechylenie między krawędziami tnącymi a drewnem. Ponieważ jednak tarcza piły jest nadal napędzana, urządzenie jest przyspieszane w kierunku do tyłu i w stronę użytkownika, czyli „kopnięte” do tyłu. [źródło: Festool]

Pakiet wskazówek pod kątem cięcia na pile stołowej (krajzedze) + kickback i jak go uniknąć 
[oba filmiki w jęz. angielskim; mają na celu wyjaśnienie zjawiska]

https://www.youtube.com/watch?v=ZUZ8hRm7a8g 👀 (kickback w zwolnionym tempie + wskazówki)

https://www.youtube.com/watch?v=u7sRrC2Jpp4 👀

o pile ukośniej (Kapexie)

Ukośnica Festool  KAPEX KS 120

https://www.youtube.com/watch?v=RzbcWDazFFo 👀

Co zawiera ten filmik:

• 03:10 prawidłowe ułożenie piły po skończonej pracy (pozycja transportowa)
• 04:55 tarcze i ich wybór:
  • standard 60 zębów do drewna (żółty kolor obwódki) - dobra do cięcia kantówek, desek czy listew
  • 80 zębów (żółty kolor) - drewno i elementy drewnopochodne z powłoką, np. fornirowane czy lakierowane - wyższa precyzja cięcia i minimaizacja odprysków + info o falowanych nacięciach w tarczy - ich zadaniem jest zmniejszenie naprężeń
  • 80 zębów (niebieski kolor) - cięcie aluminium i metali niestalowych, np. profili
  • tarcza z obwódką w kolorze czerwonym - cięcie tworzyw sztucznych i kompozytów, np. Corianu
• informacje, które można znaleźć na tarczach do pilarek Festool: średnica, średnica wrzeciona, grubość i ilość zębów, 
• ok. 07:00: kąt poziomy, jego zakres i ustawienie (po prawej stronie do 60 stopni, po lewej do 50 stopni)
• ok. 07:20 kąty pionowe, czyli przechylanie do cięcia uciosowego, pokrętło (mechanizm) do ustawiania kąta pionowego (czarna rączka) - odchylenie klapki zabezpieczającej umożliwia regulację a jej  zamknięcie "fixuje" ustawienie kąta.
• demontaż ścisku i prowadnicy po lewej stronie (w celu ustawienia kąta uciosowego na 45 stopni)
• 10:00 kątomierz (zawsze z tyłu Kapexa) - zdejmowanie kąta zewnętrznego w celu docięcia w poziomie pod taki sam sąt
• montaż odciągu
• 11:50 zabezpieczenie/odbezpieczenie tarczy i spust zwalniający
• powrót do tematu kątomierza i zdejmowanie z niego kąta (linie laserów pokrywają się z linią na kątomierzu)
• 15:00 wymiana tarczy przy przechyleniu w prawą stronę dla ułatwienia czynności: luziwanie tarczy zgodnie z kierunkiem w jakim tną zęby - tutaj lewe obroty; luzowanie nakrętki dociągającej sprzęgło cierne; 
• miękki start i regulacja obrotów + ściągawka z tarczami i ustawieniami obrotów dla danego materiału;
• 18:20 ułatwienia cięcia:
  • płotki i ich ustawienia (przydatne podczas cięcia dłuższych elementów - lepsza stabilizacja)
  • podparcie kątowe (dodatkowy wariant)
  • 22:00 - kompatybilność z walizkami Festool - lepsza stabilizacja
  • 23:40 - pokazowe cięcie ukośne, w tym 26:30 cięcie poprzeczne bardzo małych elementów, oraz 28:40 wybieranie materiału do wykonywania połączeń konstrukcyjnych 
  • pozycja specjalna - przydatna podczas cięcia drobniejszych elementów czy kiedy potrzebujemy dużej precyzji w cięciu pod kątem

https://www.youtube.com/watch?v=zK8544PxdcE 👀

Co zawiera ten filmik:

• szybkie podsumowanie właściwości piły ukośnej Kapex, również w wariancie mobilnym

cięcie krzywoliniowe, czyli o wyrzynarce

Wyrzynarka służy do cięcia krzywolioniowego, ale z wykorzystaniem odpowiedniego adaptera pozwoli nam wykonać również cięcie prostoliniowe. W przypadku tego drugiego warto jest zastosować prowadnicę. Narzędzie tnące nazywamy brzeszczotem a jego rodzaj dobieramy do ciętego materiału. Dostępne u nas brzeszczoty są przeznaczone zarówno do drewna, jak i do metalu. Te drugie mają tak na prawdę uniwersalne zastosowanie i szczególnie chętnie korzystamy z nich podczas cięcia materiałów do 10 mm grubości.

Podczas cięcia pamiętamy o zasadzie włączania i wyłączania urządzenia wtedy, gdy nie dotyka ono do (krawędzi) ciętego materiału - w przeciwnym razie urządzenie może zostać poderwane i wręcz "wyskoczyć" ponad powierzchnię!

Po skończonym cięciu, brzeszczot usuwamy za pomocą dedykowanej dźwigni. Zmieniany brzeszczot musi być skierowany w stronę stołu, tak aby kierunek jego ruchu był kontrolowany. Kilka minut po skończeniu cięcia nie dotykamy brzeszczotu, ponieważ metal nagrzewa się w trakcie pracy, co stwarza ryzyko poparzeń.

Wyrzynarka PS 420 EBQ-plus CARVEX – jak dobrać ustawienia:

1. Obroty (skala 1-A) w wyrzynarce to ilość ruchów góra-dół, jakie wykonuje brzeszczot w ciągu jednej minuty. Im wyższe obroty, tym szybciej brzeszczot tnie materiał, ale może powodować większe nagrzewanie i wyrwania. Niskie obroty są wolniejsze, ale pozwalają na większą precyzję i ograniczają ryzyko przypalenia lub uszkodzenia delikatnych materiałów. Wyrzynarki Festool mają regulację obrotów, dzięki czemu można je dostosować do różnych materiałów

• Wysokie obroty (6-5) – do miękkiego drewna, sklejki, płyt wiórowych, plastiku – zapewniają szybkie i czyste cięcie.

• Średnie obroty (4-3) – do twardszych gatunków drewna, MDF, laminatów – równoważą precyzję i prędkość cięcia.

• Niskie obroty (2-1) – do metalu, stali nierdzewnej, aluminium i twardych tworzyw sztucznych – zapobiegają przegrzewaniu się materiału i brzeszczotu.

Zawsze warto zrobić próbne cięcie i dostosować obroty do konkretnego materiału oraz typu brzeszczotu.

2. Suw wahadłowy (skala 0-3) to mechanizm, w którym brzeszczot porusza się nie tylko w górę i w dół, ale także do przodu i do tyłu, co zwiększa szybkość cięcia, ułatwia usuwanie wiórów i zmniejsza obciążenie ostrza, poprawiając efektywność cięcia w różnych materiałach.

• "0" (bez suwu wahadłowego) – stosuje się do cięć precyzyjnych, delikatnych materiałów (np. cienkich płyt, laminatu, metalu) oraz do cięć krzywoliniowych, ponieważ ogranicza wyrwanie materiału i zapewnia większą kontrolę.

• "3" (maksymalny suw wahadłowy) – używa się do szybkiego cięcia w miękkich materiałach (np. drewnie, płytach wiórowych), gdzie nie jest wymagana wysoka precyzja, a kluczowa jest wydajność i szybkie usuwanie wiórów.

https://www.youtube.com/watch?v=9AnKDEILq2I

Co zawiera ten filmik:

• porównanie modeli i ich funkcjonalności PS 300 i PSB 300
• regulacja oscylacji brzeszczotu, czyli siły z jaką podbiera (podcina) on materiał od dołu - gdzie "0" oznacza brak oscylacji (dobry do pracy ze stalą i twardymi materiałami) a "3" najwyższą z możliwych wartości. Dla drewna i mat. drewnopochodnych ustawiamy wartości w przedziale 1-3, w zależności od skomplikowania wycinanego kształtu i materiału z którym działamy.
• ustawienie luzu na szczękach przy starszym modelu, którego nie ma w stolarni FabLab powered by Orange
  
• ustawienie stopy do cięcia pod kątem (po wcześniejszym odblokowaniu kluczem i przesunięciu stopy w stronę brzeszczota)
• możliwość cięcia prostoliniowego z wykorzystaniem adaptera i prowadnicy (tylko kat. FSG brzeszczota); uwaga, przy adapterze usuwamy luzy.
• cięcie po kole.
• Modele takie jak dostępny w FabLabie. 
• Zwalnianie brzeczota i zakładanie.
• Przycisk ON/OFF
• regulacja obrotów: 1 to 1500 a max to 3800 (dzięki nowej technologii silników ze szczotkowych)
• demontaż stopy
• ustawienie luzu na szczękach przy modelu Carvexa dostępnym w naszej stolarni: przy oscylacji ustawionej na pozycję "3" ( ze względu na położenie rolki prowadzącej); brzeszczot delikatnie dociskamy do rolki prowadzącej i dokręcamy tak aby poczuć pierwszy opór; następnie uzujemy śrubę o 1/4 obrotu klucza
• nakładki na stopę, ich zastosowanie i wymiana - warto sprawdzić przy cięciu mat. innych niż drewno i mat. drewnopochodne
• 21:28 rodzaje i dobór brzeszczotów
• dobra zasada: brzeszczot powinien wystawać poza materiał o 1,5 - 2 cm ze względu na potrzebę chłodzenia brzeczota
• opisy na brzeszczotach i ich znaczenie
• zabezpieczenie antyodpryskowe i dokładność cięcia zgrubnego (mało wyszczypań)
• wybór oświetlenia i zmiana jego ustawień (10 sek. trzymamy prawy i lewy włącznik, jednym się przeklikujemy a przeciwległym zatwierdzamy)
• dokładność kątowa
• cięcie krzywoliniowe i zakręcanie brzeszczotem przy zmiennych kształtach (KAŻDORAZOWA KORETKA LUZU!)
• cięcie krzywoliniowe po łuku z wykorzystaniem cyrkla (do 3 m koło!) i stopy; zaleca się ciąć w stronę przeciwną do ruchu wskazówek zegara)
• cięcie prostoliniowe z adapterem i prowadnicą FS
• regulacja kątowa stopy i wykonanie fazy wzdłuż krawędzi

1. https://www.youtube.com/watch?v=yGT5ARTVl3k wyrzynarka P420 i cyrkiel: 12 cm - 3 m w akcji + jak pracować
2. https://www.youtube.com/watch?v=6y7UKt7woa0 wymiana brzeszczotu w wyrzynarce Carvex PS 420
3. https://www.youtube.com/watch?v=rtTKwLOKCow ustawianie światła w wyrzynarce Carvex PS 420
4. https://www.youtube.com/watch?v=VldFW6TeI4I film promocyjny który dobrze pokazuje zasadę działania systemu prowadzenia brzeszczotu oraz jego pracę