cięcie czyli baza wiedzy odnośnie cięcia prostoliniowego (wzdłużnego, poprzecznego i ukośnego) oraz krzywoliniowego BHP: cięcie i szybkie wskazówki nie używamy pił tarczowych, których tarcze są uszkodzone lub zniekształcone (np. wygięte zęby lub “braki w uzębieniu”) tarcza powinna być dobrana odpowiednio do rodzaju cięcia: – ilość obrotów podana z boku tarczy jest zgodna z obrotami pilarki – tarcza jest właściwie zamocowana na wrzecionie tzn. centrycznie i dostatecznie mocno dociśnięta pierścieniem dociskowym – osłona tarczy jest samoczynna tzn. ustawia się na wysokości 5-10 mm nad przerzynanym materiałem i samoistnie opada na stół tak, że w pełni osłania tarczę piły w przypadku grubszych materiałów tniemy je na kilka razy korzystamy z dostępnych ułatwień: zgłębiarką pracujemy z wykorzystaniem przykładnicy, materiał mocujemy do stołu roboczego za pomocą zacisków; w przypadku piły ukośnej korzystamy z dedykowanego zacisku, płotków i – w przypadku dłuższych desek czy kantówek – podkładamy skrzynki festoolowe rozpędzenie narzędzia do pełni obrotów musi nastąpić przed wprowadzeniem tarczy w materiał - nigdy nie wjeżdżamy w niego od razu ani nie uruchamiamy narzędzia/maszyny kiedy materiał się z nim styka nigdy nie używamy rękawiczek musimy za to korzystać ze środków ochrony osobistej: ochronników słuchu i wzroku; w przypadku materiałów które bardziej się pylą, zakładamy również maseczkę chroniącą drogi oddechowe   ręczne trzymanie przecinanego materiału jest zabronione (wyjątek stanowi tu piła stołowa) zabronione jest też zatrzymywanie narzędzia/maszyny w materiale – w przypadku piły ukośnej i zgłębiarki najpierw wyprowadzamy tarczę z narzędzia poprzez jej podniesienie; w przypadku wyrzynarki oraz piły taśmowej czy włosowej konieczne jest wycofanie się (najlepiej do krawędzi materiału, z której rozpoczęło się cięcie); przy pile stołowej najbezpieczniej jest kontynuować cięcie, o ile sytuacja na to pozwala o zgłębiarce i doborze tarcz do materiału Informacja ogólna: o tym narzędziu mówimy zagłębiarka, ponieważ – w odróżnieniu od pilarki – cięcie możemy zacząć w dowolnym miejscu materiału (a nie od krawędzi). Zagłębiarkę możemy przekształcić w pilarkę (piłę) stołową, tzw. krajzegę . Zagłębiarka Festool TS 55 https://www.youtube.com/watch?v=YQ37xod4CH4  👀 Co zawiera ten filmik: zalety stosowania szyny FS (prowadzenie narzędzia, unikanie uszkodzeń materiału) okienko transparentne czy wkładka antyodpryskowa (zielona) usuwanie luzów poprzecznych na szynie FS za pomocą zielonych pokręteł przy platformie (dążymy do momentu, w którym nie będzie luzów a przy tym narzędzie będzie się swobodnie prowadzić po szynie) pierwsze użycie szyny: nadmiar zabezpieczenia antyodpryskowego (transparentny pasek przyklejony od spodu szyny) ucinamy na podkładzie z odpadu (outcutu) montaż zacisków dźwigniowych do szyny FS zmiana wkładki transparentnej na antyodpryskową + montaż na dołączoną śrubę motylkową przy ciętym materiale zmiana tarczy w obrabiarce: odłączenie od zasilania, ustawienie głębokości cięcia powyżej 25 mm, odchylenie dźwigni  fast fix  (i tym samym umieszczenie tarczy w odpowiednim położeniu), odkręcenie mocowania tarczy za pomocą dołączonego śrubokrętu ampulowego, wyjęcie tarczy (w rękawiczkach), zamontowanie nowej, ostrożne zamknięcie "klapki" fast fix (tak, zeby sprężyna nie odbiła) i załkowite schowanie tarczy – czyli powrót do pozycji wyjściowej kolory tarcz i ich zastosowanie: zółty to drewno i mat. drewnopochodne: 12 zębów, oznaczenie żółte (tzw. pantera) do cięcia drewna litego wzdłuż włókien 28 zębów , ozn. żółte do cięcia poprzecznego czy mat. drewnopochodnych 48 zębów, ozn. żółte (naprzemianskośne + spiczasty) do bardzo dokładnego cięcia 52 zęby, ozn. czerwone (ząb trapezowo płaski) do cięcia np. blatów kuchennych oklejonych HPL albo samego HPL (jest to rodzaj laminatu) 52 zęby, ozn. niebieskie (sfazowany ząb) np. do cięcia aluminium 4 zęby, ozn. zielone (zęby   diamentowe) do cięcia włóknowych materiałów wiązanych cementem regulacja głębokości cięcia za pomocą zielonego suwaka, jego precyzyjna regulacja za pomocą klucza ampulowego regulacja kąta cięcia w zakresie -1°—47° gdzie przy -1 trzeba dodatkowo odciągnąć zieloną blokadę przy tylnej śrubie motylkowej płynna regulacja obrotów w zakresie 2.000 - 5.800 oznaczenia długości cięcia przy maksymalnym wysunięciu (pionowe oznaczenia na obudowie zderzaki tylnie i przednie jako dodatkowa funkcjonalność przy szynie FS dobór tarcz do materiału https://www.youtube.com/watch?v=9qU3M7bXXVQ 👀 Jak dobrać odpowiednią tarczę do ciętego materiału? Jak prawidłowo przygotować zagłębiarkę do pracy? Dobór odpowiedniej tarczy pilarskiej do cięcia różnorodnych materiałów 👀 o kickbacku i o tym, jak go uniknąć [sic!] Kickback to tzw. efekt odbicia, który stwarza poważne ryzyko uszkodzeń palców. Innym częstym efektem kickbacku są odrzuty z siłą, przez którą drewno jest w stanie wbić się w ścianę lub – w gorszym scenariuszu – w nasze ciało. W najlepszym razie my się wystraszymy, a materiał zostanie uszkodzony. Markus Schmid: „Kickback” oznacza „odbicie” lub „odrzut”. Odbicie spowodowane jest nagłym wzrostem sił pomiędzy przedmiotem obrabianym a urządzeniem. Może się to zdarzyć np. w przypadku zagłębiarki, gdy zagłębia się ona z dużą prędkością. Siły związane z formowaniem wiórów gwałtownie rosną. W pewnym momencie może się zdarzyć, że nastąpi przechylenie między krawędziami tnącymi a drewnem. Ponieważ jednak tarcza piły jest nadal napędzana, urządzenie jest przyspieszane w kierunku do tyłu i w stronę użytkownika, czyli „kopnięte” do tyłu. [źródło: Festool ] Pakiet wskazówek pod kątem cięcia na pile stołowej (krajzedze) + kickback i jak go uniknąć  [oba filmiki w jęz. angielskim; mają na celu wyjaśnienie zjawiska] https://www.youtube.com/watch?v=ZUZ8hRm7a8g 👀 (kickback w zwolnionym tempie + wskazówki) https://www.youtube.com/watch?v=u7sRrC2Jpp4 👀 o pile ukośniej (Kapexie) Ukośnica Festool KAPEX KS 120 https://www.youtube.com/watch?v=RzbcWDazFFo 👀 Co zawiera ten filmik: 03:10 prawidłowe ułożenie piły po skończonej pracy (pozycja transportowa) 04:55 tarcze i ich wybór: standard 60 zębów do drewna (żółty kolor obwódki) - dobra do cięcia kantówek, desek czy listew 80 zębów (żółty kolor) - drewno i elementy drewnopochodne z powłoką, np. fornirowane czy lakierowane - wyższa precyzja cięcia i minimaizacja odprysków + info o falowanych nacięciach w tarczy - ich zadaniem jest zmniejszenie naprężeń 80 zębów (niebieski kolor) - cięcie aluminium i metali niestalowych, np. profili tarcza z obwódką w kolorze czerwonym - cięcie tworzyw sztucznych i kompozytów, np. Corianu informacje, które można znaleźć na tarczach do pilarek Festool: średnica, średnica wrzeciona, grubość i ilość zębów,  ok. 07:00: kąt poziomy, jego zakres i ustawienie (po prawej stronie do 60 stopni, po lewej do 50 stopni) ok. 07:20 kąty pionowe, czyli przechylanie do cięcia uciosowego, pokrętło (mechanizm) do ustawiania kąta pionowego (czarna rączka) - odchylenie klapki zabezpieczającej umożliwia regulację a jej  zamknięcie "fixuje" ustawienie kąta. demontaż ścisku i prowadnicy po lewej stronie (w celu ustawienia kąta uciosowego na 45 stopni) 10:00 kątomierz (zawsze z tyłu Kapexa) - zdejmowanie kąta zewnętrznego w celu docięcia w poziomie pod taki sam sąt montaż odciągu 11:50 zabezpieczenie/odbezpieczenie tarczy i spust zwalniający powrót do tematu kątomierza i zdejmowanie z niego kąta (linie laserów pokrywają się z linią na kątomierzu) 15:00 wymiana tarczy przy przechyleniu w prawą stronę dla ułatwienia czynności: luziwanie tarczy zgodnie z kierunkiem w jakim tną zęby - tutaj lewe obroty; luzowanie nakrętki dociągającej sprzęgło cierne;  miękki start i regulacja obrotów + ściągawka z tarczami i ustawieniami obrotów dla danego materiału; 18:20 ułatwienia cięcia: płotki i ich ustawienia (przydatne podczas cięcia dłuższych elementów - lepsza stabilizacja) podparcie kątowe (dodatkowy wariant) 22:00 - kompatybilność z walizkami Festool - lepsza stabilizacja 23:40 -  pokazowe cięcie ukośne,  w tym 26:30 cięcie poprzeczne bardzo małych elementów , oraz 28:40 wybieranie materiału do wykonywania połączeń konstrukcyjnych  pozycja specjalna - przydatna podczas cięcia drobniejszych elementów czy kiedy potrzebujemy dużej precyzji w cięciu pod kątem https://www.youtube.com/watch?v=zK8544PxdcE 👀 Co zawiera ten filmik: szybkie podsumowanie właściwości piły ukośnej Kapex, również w wariancie mobilnym cięcie krzywoliniowe, czyli o wyrzynarce Wyrzynarka służy do cięcia krzywolioniowego, ale z wykorzystaniem odpowiedniego adaptera pozwoli nam wykonać również cięcie prostoliniowe. W przypadku tego drugiego warto jest zastosować prowadnicę. Narzędzie tnące nazywamy brzeszczotem a jego rodzaj dobieramy do ciętego materiału. Dostępne u nas brzeszczoty są przeznaczone zarówno do drewna, jak i do metalu. Te drugie mają tak na prawdę uniwersalne zastosowanie i szczególnie chętnie korzystamy z nich podczas cięcia materiałów do 10 mm grubości. Podczas cięcia pamiętamy o zasadzie włączania i wyłączania urządzenia wtedy, gdy nie dotyka ono do (krawędzi) ciętego materiału - w przeciwnym razie urządzenie może zostać poderwane i wręcz "wyskoczyć" ponad powierzchnię! Po skończonym cięciu, brzeszczot usuwamy za pomocą dedykowanej dźwigni. Zmieniany brzeszczot musi być skierowany w stronę stołu, tak aby kierunek jego ruchu był kontrolowany. Kilka minut po skończeniu cięcia nie dotykamy brzeszczotu, ponieważ metal nagrzewa się w trakcie pracy, co stwarza ryzyko poparzeń. Wyrzynarka PS 420 EBQ-plus CARVEX – jak dobrać ustawienia: 1. Obroty (skala 1-A) w wyrzynarce to ilość ruchów góra-dół , jakie wykonuje brzeszczot w ciągu jednej minuty. Im wyższe obroty, tym szybciej brzeszczot tnie materiał , ale może powodować większe nagrzewanie i wyrwania. Niskie obroty są wolniejsze, ale pozwalają na większą precyzję i ograniczają ryzyko przypalenia lub uszkodzenia delikatnych materiałów. Wyrzynarki Festool mają regulację obrotów, dzięki czemu można je dostosować do różnych materiałów Wysokie obroty (6-5) – do miękkiego drewna, sklejki, płyt wiórowych, plastiku – zapewniają szybkie i czyste cięcie. Średnie obroty (4-3) – do twardszych gatunków drewna, MDF, laminatów – równoważą precyzję i prędkość cięcia. Niskie obroty (2-1) – do metalu, stali nierdzewnej, aluminium i twardych tworzyw sztucznych – zapobiegają przegrzewaniu się materiału i brzeszczotu. Zawsze warto zrobić próbne cięcie i dostosować obroty do konkretnego materiału oraz typu brzeszczotu. 2. Suw wahadłowy (skala 0-3)  to mechanizm, w którym brzeszczot porusza się nie tylko w górę i w dół, ale także do przodu i do tyłu, co zwiększa szybkość cięcia, ułatwia usuwanie wiórów i zmniejsza obciążenie ostrza, poprawiając efektywność cięcia w różnych materiałach. "0" (bez suwu wahadłowego) – stosuje się do cięć precyzyjnych, delikatnych materiałów (np. cienkich płyt, laminatu, metalu) oraz do cięć krzywoliniowych, ponieważ ogranicza wyrwanie materiału i zapewnia większą kontrolę. "3" (maksymalny suw wahadłowy) – używa się do szybkiego cięcia w miękkich materiałach (np. drewnie, płytach wiórowych), gdzie nie jest wymagana wysoka precyzja, a kluczowa jest wydajność i szybkie usuwanie wiórów. https://www.youtube.com/watch?v=9AnKDEILq2I Co zawiera ten filmik: porównanie modeli i ich funkcjonalności PS 300 i PSB 300 regulacja oscylacji brzeszczotu, czyli siły z jaką podbiera (podcina) on materiał od dołu - gdzie "0" oznacza brak oscylacji (dobry do pracy ze stalą i twardymi materiałami) a "3" najwyższą z możliwych wartości. Dla drewna i mat. drewnopochodnych ustawiamy wartości w przedziale 1-3, w zależności od skomplikowania wycinanego kształtu i materiału z którym działamy. ustawienie luzu na szczękach przy starszym modelu, którego nie ma w stolarni FabLab powered by Orange ustawienie stopy do cięcia pod kątem (po wcześniejszym odblokowaniu kluczem i przesunięciu stopy w stronę brzeszczota) możliwość cięcia prostoliniowego z wykorzystaniem adaptera i prowadnicy (tylko kat. FSG brzeszczota); uwaga, przy adapterze usuwamy luzy. cięcie po kole. Modele takie jak dostępny w FabLabie.  Zwalnianie brzeczota i zakładanie. Przycisk ON/OFF regulacja obrotów: 1 to 1500 a max to 3800 (dzięki nowej technologii silników ze szczotkowych) demontaż stopy ustawienie luzu na szczękach przy modelu Carvexa dostępnym w naszej stolarni: przy oscylacji ustawionej na pozycję "3" ( ze względu na położenie rolki prowadzącej); brzeszczot delikatnie dociskamy do rolki prowadzącej i dokręcamy tak aby poczuć pierwszy opór; następnie uzujemy śrubę o 1/4 obrotu klucza nakładki na stopę, ich zastosowanie i wymiana - warto sprawdzić przy cięciu mat. innych niż drewno i mat. drewnopochodne 21:28 rodzaje i dobór brzeszczotów dobra zasada: brzeszczot powinien wystawać poza materiał o 1,5 - 2 cm ze względu na potrzebę chłodzenia brzeczota opisy na brzeszczotach i ich znaczenie zabezpieczenie antyodpryskowe i dokładność cięcia zgrubnego (mało wyszczypań) wybór oświetlenia i zmiana jego ustawień (10 sek. trzymamy prawy i lewy włącznik, jednym się przeklikujemy a przeciwległym zatwierdzamy) dokładność kątowa cięcie krzywoliniowe i zakręcanie brzeszczotem przy zmiennych kształtach (KAŻDORAZOWA KORETKA LUZU!) cięcie krzywoliniowe po łuku z wykorzystaniem cyrkla (do 3 m koło!) i stopy; zaleca się ciąć w stronę przeciwną do ruchu wskazówek zegara) cięcie prostoliniowe z adapterem i prowadnicą FS regulacja kątowa stopy i wykonanie fazy wzdłuż krawędzi https://www.youtube.com/watch?v=yGT5ARTVl3k wyrzynarka P420 i cyrkiel: 12 cm - 3 m w akcji + jak pracować https://www.youtube.com/watch?v=6y7UKt7woa0 wymiana brzeszczotu w wyrzynarce Carvex PS 420 https://www.youtube.com/watch?v=rtTKwLOKCow ustawianie światła w wyrzynarce Carvex PS 420 https://www.youtube.com/watch?v=VldFW6TeI4I film promocyjny który dobrze pokazuje zasadę działania systemu prowadzenia brzeszczotu oraz jego pracę