# fornirowanie

czyli o tym, co, jak i czym fornirować :)

# ilustrowana instrukcja krok po kroku

<table border="1" id="bkmrk-1.-u%C5%82%C3%B3%C5%BC-obrazek-wed%C5%82" style="border-collapse: collapse; width: 100%; height: 564.425px;"><colgroup><col style="width: 33.3333%;"></col><col style="width: 33.3333%;"></col><col style="width: 33.3333%;"></col></colgroup><tbody><tr style="height: 534.825px;"><td style="height: 534.825px;">[![1. ułóż obrazek według zaprojektowanego wzzoru](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/scaled-1680-/20231013-133703.jpg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/20231013-133703.jpg)

1\. ułóż obrazek według projektu (prawą, czyli docelową stroną do góry)

</td><td style="height: 534.825px;">[![20231013_134154.jpg](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/scaled-1680-/20231013-134154.jpg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/20231013-134154.jpg)

2\. przyklej taśmę papierową w taki sposób, aby połączyła ze sobą wszystkie części; jeśli któraś z nich się przesunie, możesz delikatnie odkleić taśmę i spróbować jeszcze raz :)

</td><td style="height: 534.825px;">[![20231013_134347.jpg](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/scaled-1680-/20231013-134347.jpg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/20231013-134347.jpg)

3\. taśmę przyklej najpierw w jednym, a następnie w drugim kierunku; wykonując drugie klejenie (na zdjęciu jest to kierunek poprzeczny), postaraj się kleić kawałki w taki sposób aby zachodziły na siebie ok. 3-5 mm.

</td></tr><tr style="height: 29.6px;"><td style="height: 29.6px;">[![20231013_135028.jpg](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/scaled-1680-/20231013-135028.jpg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/20231013-135028.jpg)

4\. przytnij nadmiar taśmy w miejscach, które nie zawierają grafiki

</td><td style="height: 29.6px;">[![20231013_134440.jpg](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/scaled-1680-/20231013-134440.jpg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/20231013-134440.jpg)

5\. delikatnie zdejmij projekt z podłoża i stronę bez taśmy pokryj cienką warstwą kleju do drewna (typu wikol) - od razu całą powierzchnię

</td><td style="height: 29.6px;">[![20231013_144554.jpg](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/scaled-1680-/20231013-144554.jpg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-06/20231013-144554.jpg)

6\. przyklej grafikę do podłoża i dociśnij z pomocą płyt i zacisków. Po kilku godzinach możesz "uwolnić" swój projekt i delikatnie odkleić taśmę.

</td></tr></tbody></table>

<p class="callout success">Po finalnym, ręcznym wyszlifowaniu (papiery ścierne 120/150, 180 i max 220-240) i odpyleniu prac, całość zabezpieczymy cienką warstwą wosku pszczelego. Wykończenie powierzchni zapobiega niszczeniu powłok zewnętrznych: szarzeniu, kurzeniu się, rysowaniu czy zawilgoceniu.</p>

Przykładowe prace z wykorzystaniem forniru \[fot. Robisz.to\]:

<table border="1" id="bkmrk-" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 50%;"></col><col style="width: 50%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>[![wiki-stolarnia_okladka_fornirowanie.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/wiki-stolarnia-okladka-fornirowanie.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/wiki-stolarnia-okladka-fornirowanie.png)  
</td><td>[![20231006_201157.jpg](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/20231006-201157.jpg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/20231006-201157.jpg)  
</td></tr><tr><td>[![20240822_203257.jpg](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/20240822-203257.jpg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/20240822-203257.jpg)</td><td>[![20231006_204645.jpg](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/20231006-204645.jpg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/20231006-204645.jpg)</td></tr></tbody></table>

# kilka słów o fornirze

Czym jest fornir? Jakie są jego rodzaje? Jakie techniki fornirowania znamy? – tego dowiesz się z niniejszego rozdziału.

# fornir i fornirowanie – zbiór najważniejszych informacji

##### Czym jest fornir? Z czego się go pozyskuje?

Fornir (z [niem.](https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C4%99zyk_niemiecki)) – cienkie płaty [drewna](https://pl.wikipedia.org/wiki/Drewno_(technika)) uzyskiwane przez skrawanie płaskie (styczne – w kierunku prostopadłym do włókien) lub obwodowe (łuszczenie). Płaty te mają grubość od 0,1 do 5,0 mm. Ze względu na zastosowanie, fornir dzielimy na okleiny (detale, nieduże wstawki o grubości do ok. 1 mm) i obłogi (kładzione np. na płyty stolarskie, gdzie grubość płatu sięga nawet 5 mm). Fornir w zależności od efektowności rysunku (od gatunku [drzewa](https://pl.wikipedia.org/wiki/Drzewo)) może być przeznaczony na sklejkę, okleinę (fornirowanie) lub drewno warstwowe prasowane.

**SPOSOBY UZYSKANIA FORNIRU:**

<span id="bkmrk--1" style="font-weight: normal;">![](https://lh7-us.googleusercontent.com/slidesz/AGV_vUd9sezowYNdfSZyUpsIqBS4qHkT-3E4RSo3YEbrbdY7llNe9lFf-lG-evG2oD0iUowFTZbKsUvWcMprIkYWJrTNhJVvBYlHDXakiCWKDFmpAGQWxXfpdgwnI3kzqmsVWyD7ZnmsKE5xIS_b4mLIaJJAPkHlDao=s2048?key=M8NCqoNdnpDu-SDWSZe4Sg)![](https://lh7-us.googleusercontent.com/slidesz/AGV_vUejSWFt9NbK7Mm2kxzV4ZTCFyTA03B5rp6PlgNkifBaq5yuZQYLDkIBB6Kj-fiVQCAXLy2z9M7ZSl6cVs8KwbQvYmyEDXo34iwzfIe9AGZnyR4iAEEhLY3FiBMO3DN11NVY5bZ0HWwVG8Xghfw6U8-wir7oZgY=s2048?key=M8NCqoNdnpDu-SDWSZe4Sg)</span>

<span style="font-weight: normal;">W dużym skrócie, metoda cięcia forniru wpływa na: rysunek drewna widoczny na fornirze  
\- wielkość formatki materiału (ze względu na długość uciętego pasa - np. przy skrawaniu rotacyjnym pas będzie znacznie dłuższy niż przy skrawaniu z czterech stron - tzw. *quarter sawn*.</span>

##### Jakie rodzaje forniru znamy?

- forniry modyfikowane - wykonuje się je z kilku gatunków drewna. Początek procesu to pozyskanie arkuszy podczas procesu skrawania bal drewna. Następnie każdy arkusz z osobna jest koloryzowany. W celu otrzymania pożądanego wzoru najczęściej układa się ręcznie kolejne warstwy drewnianych arkuszy, przekładając je warstwą kleju i żywicy. Następuje teraz proces prasowania a po wyschnięciu kleju kolejny, tym razem poprzeczny proces skrawania. Taki proces daje arkusze drewniane o powtarzalnym wzorze słoi i kolorze, bez sęków i przebarwień
- forniry naturalne - proces technologiczny uzyskania okleiny jest bardzo podobny do uzyskania fornirów modyfikowanych, różnica polega na tym, że wytwarza się je z jednego gatunku drewna.

##### Do czego służy fornir?

<table border="1" id="bkmrk-fornirowanie-przemys" style="border-collapse: collapse; width: 100%; height: 325.05px;"><colgroup><col style="width: 50%;"></col><col style="width: 50%;"></col></colgroup><tbody><tr style="height: 29.6px;"><td style="height: 29.6px;">fornirowanie przemysłowe</td><td style="height: 29.6px;">fornirowanie artystyczne</td></tr><tr style="height: 148.25px;"><td style="height: 148.25px;">- produkt masowy, powszechny,
- łatwość pozyskania,
- technologia maszynowa,
- dostępność praktycznie od ręki,
- ograniczony poziom indywidualizacji.

</td><td style="height: 148.25px;">- produkt niszowy,
- rzemiosło/sztuka wymagająca wiedzy eksperckiej,
- wyrób artystyczny,
- oczekiwanie na zamówienia,
- możliwość indywidualizacji.

</td></tr><tr style="height: 147.2px;"><td style="height: 147.2px;">Arkusze sklejki fornirowanej wykonywane fabrycznie stosowane są w produkcji mebli na zamówienie. Najczęściej jest to standardowa sklejka brzozowa, której front i plecy oklejane są fornirem z bardziej “szlachetnego” drewna - np: dębu, jesionu czy gatunkami egzotycznymi np: wenge, palisandru, itp.

</td><td style="height: 147.2px;">Obrazy, artystyczne wzory umieszczane na panelach mebli ([*intarsja*](https://pl.wikipedia.org/wiki/Intarsja)) lub całe konstrukcje mebli oklejane artystycznie fornirem. Istnieje tu mnogość technik, sposobów wykończenia, barwienia czy cieniowania a także [*inkrustacje* ](https://pl.wikipedia.org/wiki/Inkrustacja_(zdobnictwo))metalami szlachetnymi lub innymi cennymi materiałami (np. masą perłową). Przedmioty często użytkowe o znamionach wyrobu artystycznego - obiektu sztuki.

</td></tr></tbody></table>

##### Fornir: wady i zalety

<table border="1" id="bkmrk-zalety-forniru-wady-" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 50%;"></col><col style="width: 50%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>zalety forniru</td><td>wady forniru</td></tr><tr><td>- estetyczne wykończenie (uszlachetnienie),
- długowieczność materiału,
- odporność na zarysowania.

</td><td>- wysoka cena,
- podatność na uszkodzenia mechaniczne (np. obłupania),
- kruchość materiału.

</td></tr></tbody></table>

<p class="callout info">Jeśli planujesz wykonać grafikę z różnych gatunków forniru, zwróć uwagę żeby arkusze miały tę samą grubość.</p>

<p class="callout info">Fornir jest dość kruchym i delikatnym materiałem. Chcąc ułatwić sobie pracę, wybierz materiał fabrycznie podklejony na flizelinie.</p>

Połączenie nowoczesnych technologii z rzemiosłem pozwala na zwiększenie efektywności pracy i przyspieszenie całego procesu. [Maszyny CNC,](https://pl.wikipedia.org/wiki/Computerized_Numerical_Control) takie jak ploter laserowy czy ploter tnący, dają możliwość powielania elementów z tą samą precyzją i na różnych materiałach. Wektorowe programy graficzne ułatwiają i przyspieszają proces tworzenia wzorów oraz ewentualnej ich modyfikacji. Zastosowanie technologii laserowej umożliwia zarówno cięcie, jak i grawerowanie forniru. Zobacz parametry cięcia forniru dla [Ruby Trotec](https://wiki.robisz.to/books/trotec-q400/page/parametry-ciecia "Trotec Q400") oraz [Ruida ](https://wiki.robisz.to/books/laser-cutter-1300x900/page/parametry-ciecia)👀

<iframe allowfullscreen="allowfullscreen" height="314" src="https://www.youtube.com/embed/uyeX3e6wPlU" width="560"></iframe>

Zobacz, jak wygląda proces fornirowania na zamówienie i jak wspierają go nowoczesne technologie!