# Inkscape

Znajdziesz tu podstawowe informacje o obsłudze programu oraz podstawach projektowania. Dowiesz się, jak przygotować pliki pod maszyny takie jak ploter laserowy, hafciarka czy drukarka atramentowa (na potrzeby sitodruku)

# Link do pobrania programu

[inkscape.org/](https://inkscape.org/)

# Podstawy obsługi programu Inkscape

Krótka prezentacja - podstawy obsługi programu oraz projektowania.

# Czym jest grafika wektorowa?

[![wektor vs raster.jpeg](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/scaled-1680-/rast-wekt.jpeg)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/rast-wekt.jpeg)

To grafika komputerowa składająca się z

- **punktów,**
- **linii,**
- **krzywych**

które są oparte na równaniach matematycznych, a nie na jednokolorowych kwadratowych pikselach.

Tak więc, w przeciwieństwie do grafiki rastrowej (składającej się z wielu pikseli), grafikę wektorową można powiększać do woli, bez utraty jakości.

Linie, krzywe i punkty pozostają gładkie, ponieważ ich parametry liczbowe zmienią się automatycznie.

Dzięki temu, że elementy grafiki wektorowej opisane są parametrycznie jest ona "rozumiana" przez prawie wszystkie maszyny CNC. Mając projekt wektorowy możemy go zarówno wyciąć na ploterze laserowym, wyhaftować na hafciarce, obrobić na frezarce lub przygotować sito (do tego potrzebujemy drukarki atramentowej, która również jest swego rodzaju maszyną CNC - z tą różnicą, że wydrukuje nam również grafikę rastrową).

# Nowa strona



# Czym jest krzywa (wektor)?

[![krzywa](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2024-07-9-o-13-56-31.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/zrzut-ekranu-2024-07-9-o-13-56-31.png)

# Jak zacząć swoją przygodę z inkscape?

**Inkscape** to darmowy i otwartoźródłowy program do tworzenia grafiki wektorowej, który jest doskonałym narzędziem zarówno dla początkujących, jak i zaawansowanych użytkowników. Poniżej webinar sprzed kilku lat jak zacząć prace z Inkscape.

[Link do Webinaru](https://www.facebook.com/Stow.Robisz.to/videos/2597946377141393/?authuser=0)

# Przygotowanie pola roboczego

PLIK -> Właściwości dokumentu (Shift+Ctrl+D) - po otwarciu okna dialogowego możemy zmienić wielkość pola roboczego oraz **jednostki dokumentu**. Jednostki są bardzo ważną zmienną i koniecznie przed rozpoczęciem projektowania pod maszyny CNC należy wybrać **milimetry.**

**[![Zrzut ekranu 2024-07-15 o 14.28.32.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2024-07-15-o-14-28-32.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/zrzut-ekranu-2024-07-15-o-14-28-32.png)**

# Mysz - najważniejsze opcje

[![Zrzut ekranu 2024-07-15 o 14.34.25.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2024-07-15-o-14-34-25.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/zrzut-ekranu-2024-07-15-o-14-34-25.png)

# Najważniejsze narzędzia

[![Zrzut ekranu 2024-07-15 o 15.05.59.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2024-07-15-o-15-05-59.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-07/zrzut-ekranu-2024-07-15-o-15-05-59.png)

# Inkscape – poziom średniozaawansowany

Jak zaprojektować swój exlibris? Jak nie zgubić się w efektach ścieżek (Path Effects)? Tych i innych rzeczy dowiesz się z niniejszego rozdziału!

# Path Effects – szybkie wprowadzenie



# exlibris i Path Effects (narzędzie Edycji Ścieżek)

<p class="callout info">**Path Effects** (*Efekty Ścieżki*) w Inkscape to specjalne <span style="text-decoration: underline;">modyfikacje</span>, które zmieniają wygląd ścieżek <span style="text-decoration: underline;">bez </span>ich trwałego przekształcania. Można je edytować lub usuwać w dowolnym momencie. Efekty działają jak nakładane "filtry" które dopiero po zmianie ścieżki na krzywe wpływają na jej geometrię (a nie tylko na podgląd).</p>

#### **Kiedy warto skorzystać z narzędzia edycji ścieżek?**

1. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Zniekształcanie i gięcie** – np. *Lattice Deformation* (siatka odkształcająca) lub *Bend* (zginanie).</span>
2. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Tworzenie efektów typograficznych** – np. *Envelope Deformation* (obwiednia) do zmiany kształtu liter.</span>
3. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Rysowanie wzdłuż ścieżki** – *Pattern Along Path* pozwala układać tekst lub obiekty wzdłuż krzywej.</span>
4. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Modyfikacja kątów i narożników** – np. *Fillet/Chamfer* do zaokrąglania rogów.</span>
5. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Generowanie dynamicznych kształtów** – np. *Knot* do tworzenia efektów węzłów.</span>

#### **Omówienie wybranych narzędzi edycji ścieżek:**

##### <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**1. Lattice Deformation (Siatka Odkształcająca)**</span>

<span style="color: rgb(0, 0, 0);">*Lattice Deformation* może kojarzyć się np. z Bounding Box z programu do modelowania 3D o nazwie Rhinoceros. Efekt ten pozwala na elastyczne odkształcanie obiektów, takich jak tekst, za pomocą siatki kontrolnej.</span>

*<span style="color: rgb(0, 0, 0);">Jak to działa?</span>*

1. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">Otwierasz program graficzny Inkscape</span>
2. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">Za pomocą narzędzia (u mnie narzędzia tekstowego) **tworzysz obiekt** (u mnie napis)</span>
3. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Dodajesz efekt** – za pomocą \[Selector Tool\] wybierasz tekst i dodajesz efekt poprzez: \[Path➡️ Path Effects ➡️ Distort ➡️ Lattice Deformation\]</span>
4. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Pojawia się siatka** – Domyślnie ma 3x3 punkty kontrolne (można to zmienić).</span>
5. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Przeciągasz punkty** – za pomocą \[Node Tool\], tekst wygina się zgodnie z siatką.</span>
6. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Precyzyjna edycja** – Możesz dodać więcej punktów dla lepszej kontroli.</span>
7. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">**Finalizacja** – Zamieniasz efekt na ścieżkę \[Path➡️Object to Path\], co utrwala deformację. Jeśli coś nie działa, spróbuj rozgrupować elementy \[Object ➡️ Ungroup\] lub skorzystaj z funkcji Path ➡️ Flatten.</span>
8. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">Zapisujesz swój projekt.</span>

<span style="color: rgb(0, 0, 0);">Dzięki temu możesz np. zakrzywiać napisy w unikalny sposób <span style="text-decoration: underline;">bez konieczności konwersji na ścieżkę na początku</span>. Poniżej przestawiam kolejne działania na screenshotach:</span>

<span style="color: rgb(0, 0, 0);">1. Wybieram typografię dla projektu - font i jego odmianę, wielość i ogólny układ liternictwa:</span>

[![Zrzut ekranu 2025-02-10 125633.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/scaled-1680-/dJPzrzut-ekranu-2025-02-10-125633.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/dJPzrzut-ekranu-2025-02-10-125633.png)

2\. Opcjonalnie: Rysuję sobie linie pomocnicze, dodaję element graficzny (np. kwiatek). Ten krok sugeruję pominąć na warsztatach trzygodzinnych.

[![Zrzut ekranu 2025-02-10 132449.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/scaled-1680-/9jwzrzut-ekranu-2025-02-10-132449.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/9jwzrzut-ekranu-2025-02-10-132449.png)

3\. <span style="color: rgb(0, 0, 0);">Path➡️ Path Effects ➡️ Distort ➡️ Lattice Deformation  
Jeśli nie widzisz efektu w oknie ekranu, rozwiń wszystkie efekty z paska po prawej stronie jak pokazuję poniżej:</span>

<table border="1" id="bkmrk--2" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 24.9088%;"></col><col style="width: 75.0674%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>[![Zrzut ekranu 2025-02-10 132538.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2025-02-10-132538.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/zrzut-ekranu-2025-02-10-132538.png)  
</td><td>[![Zrzut ekranu 2025-02-10 132630.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2025-02-10-132630.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/zrzut-ekranu-2025-02-10-132630.png)</td></tr></tbody></table>

 4. Teraz pokazuję, jak działają efekty czyli nasze odwracalne "filtry" na grafikę. Widać to dobrze w trybie wyświetlania typu Outline. Aby włączyć ten tryb wyświetlania podążam ścieżką (z górnego menu): \[View <span style="color: rgb(0, 0, 0);">➡️</span> Display Mode <span style="color: rgb(0, 0, 0);">➡️</span> Outline\] [![Zrzut ekranu 2025-02-10 135250.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2025-02-10-135250.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/zrzut-ekranu-2025-02-10-135250.png)

5\. Kiedy efekt jest tym czego szukam zatwierdzam go poprzez:

<table border="1" id="bkmrk--3" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 24.9088%;"></col><col style="width: 75.0674%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>[![Zrzut ekranu 2025-02-10 135005.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2025-02-10-135005.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/zrzut-ekranu-2025-02-10-135005.png)</td><td>[![Zrzut ekranu 2025-02-10 135616.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2025-02-10-135616.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/zrzut-ekranu-2025-02-10-135616.png)</td></tr></tbody></table>

6\. Tak przedstawia się efekt końcowy (po prawej) w zestawieniu z typografią bez efektu edycji ścieżki (po lewej). Narzędzie siatki odkształcającej (<span style="color: rgb(0, 0, 0);">*Lattice Deformation)*</span> przyda się np. podczas projektowania ex librisu :)

[![Zrzut ekranu 2025-02-11 191303.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2025-02-11-191303.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-02/zrzut-ekranu-2025-02-11-191303.png)

# Path Effects: Corners

<p class="callout info">**Corners** (czyli „narożniki”) to **specjalna funkcja**, która pozwala **zmieniać kształt narożników** w figurach. Z użyciem tego narzędzia rogi można **zaokrąglić**, **ściąć**, a nawet zrobić **wcięcia**.</p>

To narzędzie nie tworzy nowego kształtu, tylko **zmienia już istniejące narożniki** – w prostokącie, trójkącie, gwieździe, literze itd. Co istotne, efekt ten działa na wszystkich prymitywach (bez konieczności zamiany w krzywe). Jeśli chcesz nałożyć "Corners" na typografię, pamiętaj o wcześniejszym przekształceniu jej w krzywe.

**Jakie zalety ma to narzędzie?**

1. Zmiana charakteru projektu - miękkie, zaokrąglone narożniki (efekt *fillet*) odbieramy jako przyjazne i dostępne a narożniki ścięte (*chamfer*) wyglądają bardziej technicznie, surowo i poważniej.
2. Szybkość pracy - narzędzie "Corners" pozwala na zbiorczą edycję narożników. Oczywiście, można też edytować wybrane przez siebie narożniki.
3. Kontrola – dzięki suwakom można łatwo zmienić promień zaokrąglenia, głębokość wcięcia, itd. To przydaje się zwłaszcza wtedy, gdy chcemy stworzyć kilka wersji danego projektu - np. z myślą o wybranej technologii CNC.
4. Zastosowanie funkcji *inverted chamfer* czy *inverted fillet* może pomóc uzyskać nieoczywiste, ciekawe efekty wizualne.

**Jak odróżnić *fillet* od *chamfer*?**

<table id="bkmrk-cecha-fillet-chamfer"><thead><tr><th>Cecha</th><th>Fillet</th><th>Chamfer</th></tr></thead><tbody><tr><td>Kształt</td><td>Zaokrąglenie (łuk)</td><td>Proste ścięcie (skos)</td></tr><tr><td>Wygląd</td><td>Miękki, płynny róg</td><td>Ostry, ale nie szpiczasty</td></tr><tr><td>Uczucie wizualne</td><td>Przyjazny, łagodny</td><td>Techniczny, precyzyjny</td></tr></tbody></table>

Fillet (“zmiękczanie” narożników poprzez zaokrąglenie) przypomina np. ikony aplikacji na telefonie. To tak, jakby rogi grafiki zaokrąglić za pomocą przycinaka do rogów wizytówek. Chamfer (tzw. fazowanie) przypomina ścięcie narożnika kartki za pomocą nożyczek – po prostej linii.

# Path Effects: Bend (wyginanie)

**Funkcja Bend** odpowiada za wyginanie obiektu. Ten efekt pozwoli Ci wygiąć coś w łuk lub stworzyć falę/linię łamaną, bez rysowania obiektu na nowo.

##### Do czego się to przydaje?

- Żeby wygiąć napis albo kształt w **łuk** (np. do logo).
- Żeby zrobić **fale, zakręty, łuki, sprężyny, uśmiechy** itp.
- Żeby dopasować obiekt do jakiegoś innego kształtu (np. literę do fali).

##### Jak używać efektu **Bend** w Inkscape?

1. **Zaznacz** dowolny obiekt, który chcesz wyginać (np. tekst zamieniony na ścieżkę – Path &gt; Object to Path).
2. Otwórz **Path Effects** (`Shift+Ctrl+7`).
3. Kliknij **+ Add** ➜ wybierz **Bend** z listy.
4. Na liście efektów kliknij napis **"Bend"**, a potem kliknij przycisk obok „Bend path” (ikona piórka lub „edit on-canvas”).

🔵 Pojawi się **niebieska linia** – to jest twoja „linia gięcia”. Możesz ją **przeciągać, wyginać, łamać** jak chcesz. Obiekt „przyklei się” do tej linii i będzie się do niej dopasowywać.

#####  

##### *Bend horizontal / vertical* to kierunek wyginania obiektu.

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-opcja-co-robi%3F-bend-"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="1827" data-start="1386"><thead data-end="1493" data-start="1386"><tr data-end="1493" data-start="1386"><th data-col-size="sm" data-end="1417" data-start="1386">Opcja</th><th data-col-size="md" data-end="1493" data-start="1417">Co robi?</th></tr></thead><tbody data-end="1827" data-start="1601"><tr data-end="1710" data-start="1601"><td data-col-size="sm" data-end="1636" data-start="1601">**Bend horizontally** (domyślna)</td><td data-col-size="md" data-end="1710" data-start="1636">Wygina obiekt **na boki**, po osi X – jakbyś wyginał/a/\_ w prawo/lewo</td></tr><tr data-end="1827" data-start="1711"><td data-col-size="sm" data-end="1744" data-start="1711">**Bend vertically**</td><td data-col-size="md" data-end="1827" data-start="1744">Wygina obiekt **góra-dół**, po osi Y – jakbyś ciągnęła go w górę albo w dół</td></tr></tbody></table>

Dlaczego warto używać efektu Bend?</div></div>- Jest **niedestrukcyjny** – możesz edytować kształt kiedy chcesz.
- Daje **precyzyjną kontrolę** nad zakrzywieniem.
- Oszczędza czas – nie musisz wyginać liter czy kształtów ręcznie, punkt po punkcie.
- Działa na dowolne ścieżki – napisy, figury, rysunki.
- Uwaga: typografię należy wcześniej zmienić na krzywe, aby efekt działał.

# Path Effects: Power Stroke

<p class="callout info">**Power Stroke** pozwala pogrubiać, zwężać, wyginać i sterować kształtem ścieżki/linii, bez potrzeby rysowania jej na nowo. Efekt w swoim działaniu przypomina trochę kaligrafię z użyciem pędzla, gdzie można bardzo płynnie zmieniać grubość linii - od grubej do nawet bardzo cienkiej.</p>

##### Do czego się to przydaje?

- Do rysowania **dynamicznych, ekspresyjnych linii** – takich jak w komiksach czy szkicach.
- Do tworzenia **kaligrafii**, **pędzli**, linii o **zmiennej grubości**.
- Do rysowania **włosów, liści, fal, wąsów, piórek** – czyli wszystkiego, co wygląda „żywo”.

## Dlaczego warto używać Power Stroke?

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-plusy-co-to-dla-mnie"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="2290" data-start="1923" style="width: 89.1667%; height: 148px;"><thead data-end="1953" data-start="1923"><tr data-end="1953" data-start="1923" style="height: 29.6px;"><th data-col-size="sm" data-end="1931" data-start="1923" style="width: 28.7116%; height: 29.6px;">Plusy</th><th data-col-size="md" data-end="1953" data-start="1931" style="width: 71.1364%; height: 29.6px;">Co to dla mnie znaczy?</th></tr></thead><tbody data-end="2290" data-start="1985"><tr data-end="2047" data-start="1985" style="height: 29.6px;"><td data-col-size="sm" data-end="2006" data-start="1985" style="width: 28.7116%; height: 29.6px;">🎨 Płynna kontrola</td><td data-col-size="md" data-end="2047" data-start="2006" style="width: 71.1364%; height: 29.6px;">Łatwo tworzysz płynne linie o zmiennej grubości konturu.</td></tr><tr data-end="2135" data-start="2048" style="height: 29.6px;"><td data-col-size="sm" data-end="2069" data-start="2048" style="width: 28.7116%; height: 29.6px;">🕹️ Interaktywność</td><td data-col-size="md" data-end="2135" data-start="2069" style="width: 71.1364%; height: 29.6px;">Nie musisz wpisywać wartości liczbowych – po prostu przesuwasz punkty kontrolne.</td></tr><tr data-end="2215" data-start="2136" style="height: 29.6px;"><td data-col-size="sm" data-end="2159" data-start="2136" style="width: 28.7116%; height: 29.6px;">🧼 Czystość projektu</td><td data-col-size="md" data-end="2215" data-start="2159" style="width: 71.1364%; height: 29.6px;">Masz tylko jedną ścieżkę, a nie dziesiątki obiektów.</td></tr><tr data-end="2290" data-start="2216" style="height: 29.6px;"><td data-col-size="sm" data-end="2233" data-start="2216" style="width: 28.7116%; height: 29.6px;">✍️ Odręczny charakter projektu</td><td data-col-size="md" data-end="2290" data-start="2233" style="width: 71.1364%; height: 29.6px;">Linie wyglądają naturalnie, tak jakby były rysowane ręcznie.</td></tr></tbody></table>

</div></div>##### Jak używać **Power Stroke**?

1. **Narysuj ścieżkę** – np. za pomocą narzędzia pióra (Draw Bezier, skrót `B`).  
    – Może to być linia prosta albo zakrzywiona.
2. Upewnij się, że to jest **ścieżka** (`Path > Object to Path` jeśli to potrzebne).
3. Otwórz **Path Effects** (`Shift+Ctrl+7`).
4. Kliknij **+ Add** ➜ wybierz **Power Stroke**.
5. Teraz na ścieżce pojawią się **małe, niebieskie kółeczka** – to **punkty sterujące grubością**.
6. Przesuwasz te **niebieskie punkty góra/dół** = **zmieniasz grubość linii w danym miejscu**.
7. Możesz: 
    - dodać nowe punkty klikając `+` w węzłach (Shift + klik)
    - przesuwać je, żeby zmieniać płynność, kierunek, rozmiar

<p class="callout info">Po dodaniu Power Stroke możesz nadal **modyfikować krzywiznę** (narzędziem do edycji ścieżki, `N`) oraz **grubość** (niebieskie punkty). Jeśli chcesz zamienić efekt na ścieżkę (np. przed eksportem i wycięciem na CNC), użyj `Path > Stroke to Path`.</p>