# proces projektowy

Jak może wyglądać proces projektowy? Jak skuteczniej (współ)pracować w zespole?

# (współ)praca w grupie

# 01. komunikacja w projektowaniu

**Dlaczego w kontekście projektowania pojawia się temat komunikacji?**  
<span style="text-decoration: underline;">Projektowanie jest procesem zespołowym, który łączy różne perspektywy, umiejętności i doświadczenia osób tworzących grupę.</span> Design w ujęciu medialnym przypomina trochę wyścig Formuły 1 – sukces projektu upatrywany jest często w jednej, "genialnej" osobie. Tymczasem, jednostka rzadko kiedy jest w stanie "dźwignąć" cały proces projektowy "od pomysłu do wdrożenia". Osoba startująca w F1 może mistrzowsko prowadzić auto, ale bez zespołu mechaników, strategów i inżynierów nie ma szans na wygraną. Co więcej, w rzeczywistości pozamedialnej projektowanie przypomina raczej sztafetę. Osoby (bądź grupy osób) przekazują sobie kolejne [*iteracje*](https://pl.wikipedia.org/wiki/Iteracja) projektu, aż osiągną zamierzony efekt – współpraca na przecięciu różnych umiejętności i wiedzy pozwala dopracować dany pomysł i wcielić go w życie.

**Czym jest komunikacja?**  
Komunikacja to proces przekazywania i wymiany informacji, w tym przypadku – między ludźmi. Kiedy jedna osoba wysyła "wiadomość" (np. coś mówiąc), druga osoba może ją usłyszeć, zinterpretować i się do niej odnieść. Komunikat może zawierać się równocześnie w słowach (pisanych, mówionych), gestach, mimice czy w tonie głosu.

**Kiedy komunikacja w zespole jest dobra?**  
Dobra komunikacja jest przejrzysta, precyzyjna i dostosowana do sytuacji. Uwzględnia potrzeby osób współtworzących zespół i odbywa się zgodnie z przyjętymi przez grupę metodami (np. poprzez określony wspólnie kanał komunikacji). Komunikując się z osobami z naszego zespołu, warto korzystać z konkretnych narzędzi – ich przykłady znajdziesz na dedykowanej stronie \[link\].

# 02. komunikacja: wybrane narzędzia

Metodologia [*design thinking*](https://pl.wikipedia.org/wiki/Design_thinking) nawiązuje do dwóch metod poznawczych opisanych przez amerykańskiego psychologa J.P. Guilforda w 1956 roku. O tym, kiedy przyda się dywergencja (tu: myślenie rozbieżne) a kiedy konwergencja (myślenie zbieżne) przeczytasz [w tej części](https://wiki.robisz.to/books/proces-projektowy/page/metodologia-design-thinking). W dużym skrócie, myślenie rozbieżne polega na odkrywaniu a myślenie zbieżne – na definiowaniu. Inaczej komunikujemy się ze sobą podczas szukania odpowiedzi na dane wyzwanie projektowe (problem, potrzebę), inaczej zaś podczas wyboru wiodących koncepcji. **Komunikacja w grupie zmienia się i rozwija w miarę postępu procesu projektowego.**

Równocześnie warto pamiętać o uniwersalnych wskazówkach i narzędziach, które ułatwiają komunikację i sprawiają że jest ona bardziej efektywna. Poniżej znajdziesz listę narzędzi ułatwiających "życie":

<span style="color: rgb(0, 0, 0); background-color: rgb(191, 237, 210);">Wybrane narzędzia komunikacji, które są uniwersalne (aktualne bez względu na moment w procesie projektowym):</span>

1. Dobra komunikacja w grupie dąży do równości, starając się unikać zdominowania rozmowy przez jedną osobę lub część osób. **Proporcje w zabieraniu głosu ze względu na płcie** możesz sprawdzić na [http://arementalkingtoomuch.com/](http://arementalkingtoomuch.com/).
2. **Aby zachować równowagę w komunikacji możesz skorzystać z tzw. metody suwaka** gdzie wypowiedzi osób najbardziej aktywnych przeplatają się z wypowiedziami osób mówiących mało (jeśli te ostatnie chcą zabrać głos). Jest to popularny wariant włączającej rozmowy, w której przydaje się osoba moderująca kolejność i czas wypowiedzi.
3. Innym sprawdzonym sposobem jest **wypowiadanie się w ramach rundy, gdzie kolejne osoby zabierają głos** według przyjętego schematu (np. idąc przeciwnie do ruchu wskazówek zegara). Podczas takiej rundy warto ustalić ramy czasowe dla jednej wypowiedzi oraz skorzystać z przedmiotu, który "daje nam głos". Podczas takiej sesji często sprawdzają się **gesty**, poprzez które osoby słuchające komunikują się z mówiącą nie wchodząc jej przy tym w słowo – np. wyrażają swoją aprobatę poprzez **gest wkręcania żarówek**.
4. **Podczas pracy w grupie możesz spotkać łacińskie zwroty, które odnoszą się do różnych sposobów komunikacji** **(szczególnie w kontekście argumentacji).** Zwłaszcza w sytuacjach spornych **staraj się odnosić *ad rem*, czyli do sedna sprawy**. **Rozmawiając o jakimś problemie, poruszaj kwestie związane bezpośrednio z tematem rozmowy**. Unikaj komunikatów personalnych, które nie dotyczą samego tematu, ale osoby, z którą dyskutujesz. To tzw. ***ad personam*, czyli forma argumentacji uznawana za błąd logiczny** (ponieważ nie dotyczy meritum).
5. **Mów w swoim imieniu. Zabieraj głos wtedy, gdy jest to potrzebne. Aprobatę dla słów drugiej osoby możesz wyrazić na inne opisane tu sposoby :)**

<span style="background-color: rgb(191, 237, 210);">Wybrane narzędzia komunikacji na etapie twórczym:</span>  
Etap myślenia rozbieżnego (dywergencji) w procesie projektowym to odkrywanie potrzeb oraz generowanie pomysłów. Zakładają one poszerzanie naszej perspektywy i jak największą ilość poczynionych obserwacji lub wygenerowanych pomysłów (w zależności od momentu w procesie projektowym). **Komunikacja na tych etapach powinna wspierać generowanie nowych pomysłów i wzmacnianie tych istniejących. Informacja zwrotna (tzw. feedback) jest tu konstruktywna a jej pozytywny charakter zachęca do dalszego rozwoju.**

1. **Metoda "I like, I wish, What if"** **polega na formułowanie trzech następujących po sobie rodzajów wypowiedzi** (w odniesieniu do danego pomysłu – kiedy np. musimy podsumować etap burzy mózgów):  
    <table border="1" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 33.2474%;"></col><col style="width: 33.2474%;"></col><col style="width: 33.2474%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>I like... (Podoba mi się…)</td><td>I wish... (Chciał\_bym…)</td><td>What if... (Co, jeśli…?)</td></tr><tr><td>Najpierw wskazujesz na elementy idei/pomysłu/prototypu, które Ci się podobają. Dzięki temu zespół otrzymuje pozytywny feedback dotyczący mocnych stron projektu.</td><td>Następnie dzielisz się pomysłami na ulepszenie lub wzbogacenie idei/pomysłu/prototypu. To sposób na udzielenie konstruktywnej krytyki, która skupia się na konkretnych pomysłach na zmianę (zamiast na potencjalnych problemach lub niedociągnięciach).</td><td>Na końcu sugerujesz nowe rozwiązania, które nawet jeśli nie mają bezpośredniego związku z omawianą ideą/pomysłem/prototypem, otwierają drzwi do innowacji i przyszłych iteracji.</td></tr></tbody></table>
    
    Przykładowa informacja zwrotna - odpowiedź jednej osoby na pomysł: *Wspólny wyjazd edukatorek i edukatorów do Olsztyna w celu przeprowadzenia tam warsztatów wyjazdowych.  
    <table border="1" style="border-collapse: collapse; width: 100%; height: 59.2px;"><colgroup><col style="width: 33.2817%;"></col><col style="width: 33.2817%;"></col><col style="width: 33.2817%;"></col></colgroup><tbody><tr style="height: 29.6px;"><td style="height: 29.6px;">I like... (Podoba mi się…)</td><td style="height: 29.6px;">I wish... (Chciał\_bym…)</td><td style="height: 29.6px;">What if... (Co, jeśli…?)</td></tr><tr style="height: 29.6px;"><td style="height: 29.6px;">*Pomysł przeprowadzenia warsztatów w Olsztynie brzmi świetnie! Wspólny wyjazd do pracy może być też szansą na integrację!*
    
    </td><td style="height: 29.6px;">*Chciałbym, żeby to było wiosną kiedy będzie już cieplej i będzie można wypożyczyć kajaki.*
    
    </td><td style="height: 29.6px;">*Co jeśli zostaniemy tam na weekend i zrobimy sobie kreatywną sesję z wykorzystaniem możliwości tamtejszych maszyn?*  
    </td></tr></tbody></table>
2. Innym wariantem powyższej metody jest "**Podobało mi się..., chciał\_bym ...", gdzie w 1-2 zdaniach punktujesz zalety omawianej idei/pomysłu/prototypu i od razu po tym zawierasz swoje sugestie które jej/jego dotyczą.** Tutaj również pomijasz punktowanie niedociągnięć, przechodząc od razu do szukania ulepszeń (dzięki którym – w domyśle – unikniemy potencjalnych problemów wynikających z idei/pomysłu/prototypu do których się odnosisz).
3. Szczególnie **podczas mówionej burzy mózgów warto skorzystać z narzędzia "Yes, and..." (Tak, oraz...)**, gdzie kolejne osoby (np. w ramach rundy) dodają do pomysłu/idei swoje "3 grosze". W ten sposób pomysły powstają w bardziej organiczny i kolektywny sposób, a rozwiązania mogą zaskoczyć grupę swoją oryginalnością.  
    Przykładowa informacja zwrotna - odpowiedź na pomysł (w mówionej burzy mózgów):   
    <table border="1" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 16.6237%;"></col><col style="width: 16.6237%;"></col><col style="width: 16.6237%;"></col><col style="width: 16.6237%;"></col><col style="width: 16.6237%;"></col><col style="width: 16.6237%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>osoba 1:</td><td>osoba 2:</td><td>osoba 3:</td><td>osoba 4:</td><td>osoba 5:</td><td>osoba 6:</td></tr><tr><td>*Pojedźmy w gronie edu do Olsztyna i zróbmy warsztaty!*</td><td>Tak! I chodźmy po pracy na kajaki żeby się zintegrować!</td><td>Tak! Zróbmy to wtedy, kiedy będzie ciepło!</td><td>Tak! Jedźmy tam w tygodniu, żeby zostać na weekend!</td><td>Tak! Róbmy takie wyjazdy częściej!</td><td>Tak! Następnym razem pojedźmy też do Wrocławia!</td></tr></tbody></table>

<span style="background-color: rgb(191, 237, 210);">Wybrane narzędzia komunikacji na etapie wyciągania wniosków:  
</span>Etapy myślenia zbieżnego (konwergencji, lejkowania) pomagają przejść od pomysłów do realizacji. Zawężamy perspektywę, aby skupić się na najlepszych rozwiązaniach, które odpowiadają na postawione wyzwanie projektowe (tzw. problem lub potrzebę). **Komunikacja na tych etapach powinna wspierać iteracyjność procesu (powstawanie kolejnych, coraz lepszych wersji) i kierować projekt na możliwie najlepsze "tory".**

1. **Metoda kropkowa** (ang. Dot Voting) – metoda głosowania, która polega na wyłonieniu najlepszych idei/pomysłów/prototypów spośród wielu propozycji. "Kropkowanie" odbywa się indywidualnie. Każda osoba ma określoną liczbę głosów w formie samoprzylepnych kropek – na 1 pomysł można oddać 1 głos. Głosowanie odbywa się poprzez przyklejenie kropek obok pomysłów, które uznajemy za najlepsze. Decyzje podejmujemy tu indywidualnie i w ciszy, a następnie – w jednym momencie – przyklejamy kropki. Dzięki takiemu działaniu można możliwie demokratycznie zawęzić wybór do najbardziej obiecujących opcji. Alternatywnie, zamiast samoprzylepnych kropek można skorzystać z kropek rysowanych markerem.

lista pozostałych narzędzi będzie w przyszłości rozwijana :)

# 03. role w grupie i predyspozycje

Psychologia pozytywna ([https://www.researchgate.net/publication/11946304\_Positive\_Psychology\_An\_Introduction](https://www.google.com/url?q=https://www.researchgate.net/publication/11946304_Positive_Psychology_An_Introduction&sa=D&source=docs&ust=1742993591551542&usg=AOvVaw2xjj8diDZz4dy2WRm-Sspv)) oraz badania Gallupa pokazują, że osoby, które pracują zgodnie ze swoimi talentami: są bardziej zaangażowane w pracę zespołową, odczuwają mniejsze wypalenie i osiągają lepsze wyniki podczas realizacji swoich zadań.

Zespoły projektowe formowane są zwykle na podstawie uzupełniających się kompetencji. Taki zespół mogą tworzyć np. osoba zlecająca projekt, osoba zajmująca się badaniami (np. rynku, trendów), osoba projektująca od strony wizualnej i użytkowej (design), osoba projektująca pod kątem technologii (zwłaszcza na etapie dopracowania), i in. Zauważ, jak różna może być - w ramach jednego zespołu - praca każdej z tych osób. Technolog nie będzie śledził scenariuszy przyszłości (tzw. *foresightów*), bo musi skupić się na analizie projektu od strony produkcyjnej. W dużym uproszczeniu można założyć, że wykonywane przez nas zadania (zawody) wynikają właśnie z talentów, czyli naszych predyspozycji do wykonywania danych zadań. Wynikają one z naszego sposobu myślenia i komunikowania się.

<table border="1" class="align-right" id="bkmrk-" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 33.3333%;"></col><col style="width: 33.3333%;"></col><col style="width: 33.3333%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>[![kapelusze_2025_kolory_Strona_2.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/kapelusze-2025-kolory-strona-2.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/kapelusze-2025-kolory-strona-2.png)</td><td>[![kapelusze_2025_kolory_Strona_1.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/kapelusze-2025-kolory-strona-1.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/kapelusze-2025-kolory-strona-1.png)</td><td>[![kapelusze_2025_kolory_Strona_4.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/kapelusze-2025-kolory-strona-4.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/kapelusze-2025-kolory-strona-4.png)</td></tr><tr><td>[![kapelusze_2025_kolory_Strona_6.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/kapelusze-2025-kolory-strona-6.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/kapelusze-2025-kolory-strona-6.png)</td><td>[![kapelusze_2025_kolory_Strona_3.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/kapelusze-2025-kolory-strona-3.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/kapelusze-2025-kolory-strona-3.png)</td><td>[![kapelusze_2025_kolory_Strona_5.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/kapelusze-2025-kolory-strona-5.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/kapelusze-2025-kolory-strona-5.png)</td></tr></tbody></table>

 *proj. Robisz.to*

**Metoda sześciu kapeluszy myślowych Edwarda de Bono** pomaga zrozumieć, jak różne sposoby myślenia wpływają na dynamikę pracy w grupie. Każdy „kapelusz” symbolizuje inny styl myślenia – od kreatywnego i emocjonalnego po analityczny i krytyczny. W kontekście doboru ról w zespole można dostrzec analogię do testów talentów, takich jak High5 czy Test Gallupa. Osoby, które rozumieją swoje mocne strony, łatwiej dopasowują się do ról, które im odpowiadają, co zwiększa efektywność współpracy i satysfakcję z wykonywanych – indywidualnie i grupowo – zadań.

[![20250326_143727MINI.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/20250326-143727mini.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/20250326-143727mini.png)

*Role w grupie według metody sześciu kapeluszy – karty do losowania i samodzielnego kolorowania, fot. Robisz.to*

Kiedy zespoły formowane są mniej organicznie, np. spośród większej grupy osób biorących udział w warsztacie, można skorzystać np. z **testów talentów**. [Test High5](http://high5test.com) jest bezpłatnym odpowiednikiem dla [Testu Gallupa (tzw. CliftonStrengths)](https://my.gallup.com/_Help/HelpCenter?appName=Portal&tile=HELP_TILE_HEADING_CLIFTONSTRENGTHS_CLIFTONSTRENGTH&topic=HELP_CS_ASSESSMENT_Q&p=1807237642) . Po jego wypełnieniu otrzymuje się wynik w postaci 5 najmocniejszych stron (spośród 20 możliwych), które jako osoba-jednostka najmocniej realizujemy. Test składa się ze 120 pytań, na które odpowiedzi udzielamy poprzez przesunięcie suwaka na skali. Odpowiedzi warto udzielać w bez zbędnego zastanawiania się i w zgodzie ze sobą. Wypełnienie testu powinno zająć około 15-20 minut. Test jest dostępny tylko w języku angielskim, można skorzystać np. z internetowych tłumaczy w czasie rzeczywistym.

<table border="1" id="bkmrk-tak-wygl%C4%85daj%C4%85-bezp%C5%82a" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 50.053%;"></col><col style="width: 50.053%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>[![high5.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/high5.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/high5.png)</td><td>![faktory.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/faktory.png)

Tak wyglądają bezpłatne fragmenty raportu, które otrzymujemy po wypełnieniu testu High5 \[obrazek powyżej\]. Biorąc pod uwagę moje talenty \[obrazek po lewej\] – Empathizer, Catalyst, Philomath, Brainstormer, Chameleon – jestem osobą, która rozumie ludzi, inspiruje do działania, stale się uczy, generuje pomysły i świetnie się adaptuje. I zdecydowanie powinnam współpracować z osobą, która (w odróżnieniu ode mnie) jest dobra we wprowadzaniu pomysłów w życie! ;)

</td></tr><tr><td colspan="2">20 talentów (cech) zawiera się w czterech grupach rozróżnionych kolorystycznie. Kategorie ról grupowych ułatwią podział osób biorących udział w warsztatach na mniejsze zespoły projektowe.

[![Zrzut ekranu 2025-03-26 151703.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/zrzut-ekranu-2025-03-26-151703.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/zrzut-ekranu-2025-03-26-151703.png)

</td></tr></tbody></table>

[![20250306_165317mii.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/20250306-165317mii.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/20250306-165317mii.png)

*Budowanie różnorodnego, kilkuosobowego zespołu na bazie uzyskanych wyników, fot. Robisz.to*

# 04. kto_ "rządzi" grupą

w przygotowaniu

# biblioteczka 🤓

Lista książek które znamy, doceniamy i do których wracamy. O projektowaniu i nie tylko!

<table border="1" id="bkmrk-tim-brown%2C-zmiana-pr" style="border-collapse: collapse; width: 100%; height: 988.226px;"><colgroup><col style="width: 23.9514%;"></col><col style="width: 76.0248%;"></col></colgroup><tbody><tr style="height: 280.1px;"><td style="height: 280.1px;">[![image.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/CnYimage.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/CnYimage.png)

</td><td style="height: 280.1px;">Tim Brown, *[Zmiana przez design](https://lubimyczytac.pl/ksiazka/182677/zmiana-przez-design-jak-design-thinking-zmienia-organizacje-i-pobudza-innowacyjnosc) (ang. Change by Design) —* teoretyczna praca jednego z projektantów słynnego biura IDEO. Brown przyczynił się do popularyzacji design thinking (myślenia projektowego), podkreślając jego zastosowanie nie tylko w projektowaniu produktów, ale także w tworzeniu strategii biznesowych czy w innowacjach społecznych. W niniejszej książce prowadzi rozważania nad kreatywnością jako takiej i opisuje, jak może ona wpływać na umiejętność rozwiązywania problemów. Ważny jest tu aspekt empatii, która stanowi jedną ze składowych projektowania skupionego na człowieku (osobie).

Publikacja jest trudno dostępna w języku polskim, ale czasem można ją dostać w antykwariatach. [Więcej przeczytasz na stronie internetowej IDEO](https://www.ideo.com/journal/change-by-design).

</td></tr><tr style="height: 316.438px;"><td style="height: 316.438px;">[![image.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/hZ2image.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/hZ2image.png)

</td><td style="height: 316.438px;">Victor Papanek, *[Dizajn dla realnego świata. Środowisko człowieka i zmiana społeczna](https://lubimyczytac.pl/ksiazka/168669/dizajn-dla-realnego-swiata-srodowisko-czlowieka-i-zmiana-spoleczna) —* książka–manifest, która krytycznie odnosi się do roli designu we współczesności. Choć została napisana ponad pół wieku temu, pozostaje boleśnie aktualna. Autor krytycznie odnosi się do designu który generuje sztuczne potrzeby i rozpala rządzę posiadania. Papanek, który sam był projektantem produktu, kładzie akcent na społeczną odpowiedzialność designu. Osobom projektującym wskazuje konkretne działania, które mają doprowadzić nas do dobrych (a więc – w tym przypadku – uzasadnionych społecznie) projektów.

Publikacja została ponownie wydana w języku polskim, tym razem przez wydawnictwo d2d które słynie z publikacji związanych z projektowaniem graficznym. Warto sprawdzić!

</td></tr><tr style="height: 273.288px;"><td style="height: 273.288px;">[![image.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/Wcmimage.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/Wcmimage.png)

</td><td style="height: 273.288px;">IDEO, [*The Field Guide to Human-Centered Design*](https://www.designkit.org/resources/1.html) *—* anglojęzyczny, bezpłatny przewodnik stworzony przez zespół praktyczek i praktyków z IDEO.org. Publikację można pobrać w postaci PDF. Dużym atutem jest sama budowa książki, która z teorii płynnie prowadzi do kart z ćwiczeniami. Gotowe arkusze można wydrukować i skorzystać z nich podczas pracy projektowej. Poradnik zawiera 57 narzędzi projektowych, które wpisują się w *nurt projektowania zorientowanego na człowieka* (human-centered design). Z przewodnika dowiesz się m.in., jak prowadzić skuteczniejsze burze mózgów, jak prototypować i jak tworzyć skuteczne odpowiedzi na wyzwania współczesności.

[link do samej publikacji](https://design-kit-production.s3.us-west-1.amazonaws.com/Field_Guides/Field+Guide+to+Human-Centered+Design_IDEOorg_English.pdf?utf8=%E2%9C%93&_method=patch&authenticity_token=QZRbnzBBPY3M%2FCd3xeDx424iAXgVkgcTAi74f6cW4pU%3D&resource%5Btitle%5D=&resource%5Bsubtitle%5D=&resource%5Bauthor%5D=&resource%5Babout%5D=)

</td></tr><tr style="height: 29.6px;"><td style="height: 29.6px;">[![image.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/scaled-1680-/PTrimage.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2025-03/PTrimage.png)

</td><td style="height: 29.6px;">Tomasz Besta, Joanna Grzymała-Moszczyńska i inni, [*Walcz, protestuj, zmieniaj świat!*](https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4908286/walcz-protestuj-zmieniaj-swiat) *—*  choć podtytuł sugeruje bardzo konkretną grupę odbiorczą (związaną z szeroko pojętym aktywizem), to książka będzie ciekawą pozycją dla osób projektujących. Warto po nią sięgnąć, kiedy poprzez nasze umiejętności chcemy przyczynić się do realnych zmian społecznych. Z książki dowiesz się m.in., jak budować skuteczne strategie działania w grupie czy jak – możliwie demokratycznie – przeprowadzać procesy decyzyjne. Poradnik opisuje konkretne metody działania wraz z przykładami. Z punktu widzenia pracy w grupie (w zespole projektowym), warto zwrócić uwagę na rozdziały poświęcone komunikacji, decydowaniu i liderstwu.

</td></tr><tr style="height: 29.6px;"><td style="height: 29.6px;">  
</td><td style="height: 29.6px;">  
</td></tr><tr style="height: 29.6px;"><td style="height: 29.6px;">  
</td><td style="height: 29.6px;">  
</td></tr><tr style="height: 29.6px;"><td style="height: 29.6px;">  
</td><td style="height: 29.6px;">  
</td></tr></tbody></table>

# metodologia design thinking

Pracując nad rozwiązaniem jakiegoś problemu (wyzwania) możemy skorzystać z *design thinking*, czyli z myślenia projektowego. Podejście to nazywamy <span style="text-decoration: underline;">metodologią</span>, ponieważ stanowi ono zbiór dokładnie opracowanych i sprawdzanych w praktyce zasad, narzędzi i procesów. Jest przy tym ujęciem całościowym i uwzględnia tzw. *mindset* czyli sposób myślenia. Można powiedzieć, że *design thinking* jest "przewodnikiem" po procesie kreatywnym.

Załączona poniżej ilustracja to słynny zyg-zak, który nawiązuje do nieregularnego, nieco chaotycznego procesu projektowego, w którym pomysły rozwijają się, ewoluują i często zmieniają kierunek. Zwróć uwagę, że - patrząc od lewej strony - zaczynamy od chaosu i splątanego "kłębka", który w miarę postępu prac udaje się "rozsupłać" aż do prostej linii (efektu pracy, czyli designu).

**![](https://lh7-rt.googleusercontent.com/slidesz/AGV_vUef-heATGzdgMCvFlvtJIAzjBg-ERjGYruoQtyj1qd4WpvCAlY5MDTFiB_JAKykAMgqKs2qoFbf0Qf1ACMrfYoXYq_vW9XmEcBzvE9p9qdCRfP94dLEWFIdTTV5YG7rwk1mK3R7pbpVSUholBLwy6bw6Bhr98k=s2048?key=5TEevI7UKF8kOhEW-Vr-wA)***[The Squiggle of Design, from (Newman 2009)](https://www.researchgate.net/figure/The-Squiggle-of-Design-from-Newman-2009_fig5_325817349)*

Design Thinking stara się uporządkować powyższy proces projektowy. Na zdjęciu poniżej widoczny jest tzw. *double diamond*, który w formie (dosłownie) podwójnego diamentu opisuje przebieg prac projektowych. Zauważ, że połówki każdego z "diamentów" mają różne ułożenie ramion - te rozszerzające się symbolizują dywergencję (rozszerzanie), a zwężające - konwergencję. Myślenie projektowe łączy obie te techniki myślenia i pozwala wykorzystać w procesie projektowania talenty różnych osób. Naturalną rzeczą jest, że w różnym stopniu odnajdujemy się w danej technice myślenia - jedne osoby świetnie sprawdzają się w szukaniu innowacji, podczas gdy inne potrafią w porę zareagować na potencjalne ryzyko i nanieść poprawki.

Generowanie pomysłów, poszukiwanie nowych rozwiązań i szersze spojrzenie na problem to **myślenie dywergentne**. **Myślenie konwergentne** to z kolei umiejętność selekcji, krytycznej oceny i wybory najlepszych rozwiązań - odpowiedzi na wyzwanie projektowe. Pracując w duchu metodologii design thinking, balansujemy między twórczością a precyzyjnym doborem rozwiązań, co często skutecznie prowadzi nas do efektywnych i innowacyjnych wyników.

**![](https://lh7-rt.googleusercontent.com/slidesz/AGV_vUfZr8hNuDkigPIKHf8bhK88gKmfI6I9MIhCiWSLYB3XgcYLz3g1kbYCvfghMUk9B8uqpmQp6w9hQZUI_zMysFIO7tHJ6vjfF2aMi38tEbwB0qe0qKMQPy9pFl3qmd0HY9sXdHqA9LkPfbzemYFa8zl9xToxuw=s2048?key=5TEevI7UKF8kOhEW-Vr-wA)**

*dobór narzędzi w procesie projektowym, fot. Małgosia Załuska*

**Czym charakteryzuje się design thinking?**

- różne rozwiązania
- przeszkoda = szansa!
- zmienna dynamika
- porażka jest normalna
- użytkowniczka = ekspertka
- myślenie abstrakcyjne + analityczne

**Co nam to mówi o projektowaniu?**

- pracujemy szybko i pod presją czasu
- deadline'y działają motywująco i pomagają przejść przez cały proces (a ten nie jest łatwy)
- “idziemy na ilość”
- nie przywiązujemy się do pomysłów
- nigdy nie ma tylko jednej słusznej odpowiedzi projektowej
- staramy się czytelnie przedstawiać pomysły
- musimy liczyć się z tym, że ich interpretacja może być inna niż założona

<span style="text-decoration: underline;">Design thinking to podejście, które składa się z kilku kluczowych etapów:</span> odkrywania, definiowania problemu, generowania pomysłów, prototypowania i testowania. Każdy z tych etapów ma na celu iteracyjne rozwijanie rozwiązań, uwzględniając perspektywę użytkownika oraz kontekst problemu.