# elektrohaft – ilustrowana instrukcja wykonania

<p class="callout success">W hafcie cyfrowym można korzystać również z nici przewodzących prąd. Rozwiązanie to sprawdza się w przypadku tzw. [wearables ](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wearables)czy prostszych, świecących przypinek. Nić przewodząca sprawdzi się też podczas szycia na maszynie czy szycia ręcznego. Elektrohaft można bowiem z powodzeniem stworzyć bez użycia maszyn CNC! </p>

Przykładowy elektrohaft z hafciarki CNC:  
[![elektrohaft-CNC_01.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/elektrohaft-cnc-01.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/elektrohaft-cnc-01.png)

**Aby wykonać elektrohaft na CNC, potrzebne będą:**

- projekt wektorowy haftu przygotowany w formacie SVG, np. w [Inkscape](https://wiki.robisz.to/books/inkscape/chapter/podstawy-obslugi-programu-inkscape)
- program do hafciarki CNC, np. [PE Design](https://wiki.robisz.to/books/projektowanie-haftu/page/tutorial-do-przerabianie-grafiki-wektorowej-na-projekt-haftu-w-pe-design) lub Inkstitch
- nitka górna, przewodząca prąd – np. [Electro-Fashion prod. Kitronik](https://nettigo.pl/products/electro-fashion-nic-przewodzaca-250m-kitronik-2744)
- koszyczek na baterię z włącznikiem – np. [Electro-Fashion prod. Kitronik](https://nettigo.pl/products/electro-fashion-koszyk-na-baterie-cr2032-z-wlacznikiem-kitronik-2711) lub [Lilypad](https://allegro.pl/oferta/koszyk-na-baterie-cr2032-gniazdo-podstawka-z-wlacz-11973534733)
- dioda, np. [Electro-Fashion prod. Kitronik](https://nettigo.pl/products/electro-fashion-dioda-led-biala-kitronik-2714) lub [Lilypad](https://www.reichelt.com/pl/pl/shop/product/plytki_do_zaprogramowania_-_led_lilypad_3-5_v_5_s-282625)
- pasujące do układu baterie - tutaj CR2032 3V
- opcjonalnie: drugi kolor nitki górnej (kiedy np. haftujemy obrys haftu czy inne elementy towarzyszące, nieprzewodzące prądu – zob. poniżej)
- nitka dolna – standardowa, poliestrowa do haftu (np. biała)
- dedykowany do hafciarki tamborek z warstwami gotowymi do haftu (patrząc od spodu): flizelina, filc o średniej gęstości, folia celulozowa do haftu
- igła do szycia ręcznego i kawałek nici przewodzącej prąd, nożyczki (diodę i koszyczek doszywamy ręcznie)

<p class="callout info">Jeśli haftujesz na maszynie do szycia, pomiń tamborek ale nie rezygnuj z opisanych wyżej warstw materiałów (tzn. pod filc podłóż flizelinę a na wierzch połóż folię celulozową). Jeśli haftujesz ręcznie, możesz pominąć folię na wierzchu.</p>

Wytyczne projektowe:

- Ścieżki przewodzące prąd nie mogą się przecinać. Ich zadaniem będzie połączenie diody z koszyczkiem ( czyli stworzenie prostego obwodu).
- Pole robocze w programie graficznym powinno wynosić maksymalnie 70x70 mm.
- Wykonując haft mamy do dyspozycji 1 diodę.
- Odległości pomiędzy polami do przyszycia diody i tymi do przyszycia koszyczka warto pobrać z gotowego pliku, tak aby zostały one zachowane (zob. dalsza część opisu)
- Koszyczek może, ale nie musi (!) znaleźć się pod spodem haftu.
- Koniecznie zwróć uwagę na oznaczenia biegunów! Znajdziesz je zarówno na LEDzie, jak i na koszyczku :)
- Ścieżki haftowane elektronicią najlepiej będzie zakończyć spiralą 5x5 mm. Dzięki temu będzie łatwiej doszyć diodę i koszyczek do naszego haftu – "spiralki" powinny pokrywać się z miejscami wszywania tych elementów (zob. zdjęcie poniżej).

Ustawienia elementów w programie graficznym:

<table border="1" id="bkmrk-zestawienie-projekt%C3%B3" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 69.0618%;"></col><col style="width: 31.0371%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>[![RYSUNEK-OBJASNIEIE.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/rysunek-objasnieie.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/rysunek-objasnieie.png)

zestawienie projektów: po lewej stronie projekt gotowy do przygotowania pod haft, po prawej stronie pokazane miejsca montażu koszyczka i diody (zwróć uwagę, jak wygląda połączenie biegunów)

</td><td>[![elektrohaft_wskazowka-03.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/elektrohaft-wskazowka-03.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/elektrohaft-wskazowka-03.png)

Widok detalu rysunku w miejscu przyszycia diody; widać charakterystyczny "świderek", który ułatwi przyszycie LEDu. Odradzam wykonanie w tym miejscu haftu zaściełanego (np. w formie koła), bo z doświadczenia wiem że rozwiązanie to powoduje w tym przypadku plątanie się nici i znacząco wydłuża czas pracy maszyny. Użycie świderka pozwala "ograć" krzywą jednym ściegiem.

</td></tr></tbody></table>

**Ustawienia programu na hafciarkę** (na screenach poniżej wersja dla wzrokowców):  
\- haft nicią przewodzącą prąd: *running stitch*  
\- obrys projektu: *zigzag stitch*, szer. min. 2 mm, zaznaczona opcja *undersewing* i gęstość na 3

<table border="1" id="bkmrk-" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 50%;"></col><col style="width: 50%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>[![elektrohaft_wskazowka-01-mark.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/elektrohaft-wskazowka-01-mark.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/elektrohaft-wskazowka-01-mark.png)</td><td>[![elektrohaft_wskazowka-02-mark.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/elektrohaft-wskazowka-02-mark.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/elektrohaft-wskazowka-02-mark.png)</td></tr></tbody></table>

<p class="callout warning">Podczas haftu cyfrowego zwróć szczególną uwagę na ustawienia maszyny i bezpieczeństwo pracy. Nić elektroprzewodząca może wymagać innych ustawień, niż nić poliestrowa! [Zobacz naszą instrukcję obsługi hafciarki CNC Ricoma.](https://wiki.robisz.to/books/obsluga-hafciarki/page/obsluga-hafciarki-ricoma)</p>

Sposób montażu diody pokazany z obu stron haftu (strona prawa i lewa):

<table border="1" id="bkmrk-lewa-strona-haftu-%28z" style="border-collapse: collapse; width: 100%;"><colgroup><col style="width: 50%;"></col><col style="width: 50%;"></col></colgroup><tbody><tr><td>[![elektrohaft-CNC_02.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/elektrohaft-cnc-02.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/elektrohaft-cnc-02.png)

lewa strona haftu (zwróć uwagę na sposób przyszycia diody)

</td><td>[![elektrohaft-CNC_03.png](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/elektrohaft-cnc-03.png)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/elektrohaft-cnc-03.png)

prawa strona haftu (naddatek filcu dookoła można jeszcze delikatnie opalić zapalniczką, tak aby obrys stanowił tu żółty kolor obrysu zwierzaka)

</td></tr></tbody></table>

Elementy do elektrohaftu – koszyczek i dioda:  
  
[![elektrohaft_elementy.webp](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/scaled-1680-/g2.webp)](https://wiki.robisz.to/uploads/images/gallery/2024-10/g2.webp)