Przejdź do treści głównej

Specyfikacja na warsztaty

1. Dlaczego wybór rozmiaru sita i grafiki ma znaczenie

W FabLabie pracujemy na sitach o rozmiarach: 25×35 cm, 30×40 cm, 40×50 cm.
Dla tych sit obowiązują maksymalne rozmiary grafik:

  • 25×35 → 15×22 cm

  • 30×40 → 18×28 cm

  • 40×50 → 28×36 cm

Nie należy przekraczać tych wymiarów, ponieważ grafika musi mieć bezpieczny margines od ramki sita. Rakla musi mieć miejsce, żeby swobodnie wystartować i wyjechać poza nadruk a sito przestrzeń żeby się ugiąć. Zbyt duża grafika powoduje:

  • niedodruki przy krawędziach,

  • nierównomierne nakładanie farby,

  • większe ryzyko zalania sita,

  • frustrację podczas druku (szczególnie na warsztatach).

2. Gęstość siatki – co oznacza i jak ją dobrać

W labie używamy sit o gęstości od 60 do 150. Liczba oznacza, ile nitek siatki przypada na centymetr.

Od gęstości siatki zależy:

  • ilość farby przechodzącej przez sito,

  • ostrość detalu,

  • podatność sita na „przelanie”.

Na cele warsztatowe  używamy gęstsze siatki (powyżej 100), ponieważ:

  • przepuszczają mniej farby,

  • są bardziej wybaczające dla początkujących,

  • zmniejszają ryzyko zalania drobnych elementów grafiki.

3. Minimalna grubość linii i detalu w grafice

Przy projektowaniu grafiki do sitodruku należy pamiętać o ograniczeniach technologii.

Zalecenia:

  • minimalna grubość linii: ok. 1 mm

  • bardzo drobne detale, cienkie kreski i mały tekst mogą się:

    • nie naświetlić poprawnie,

    • zatkać farbą,

    • zniknąć w druku.

Na warsztatach lepiej sprawdzają się:

  • proste formy,

  • wyraźne kontrasty,

  • ograniczona liczba drobnych elementów.

Im prostsza grafika, tym większa szansa na udany nadruk.

4. Kolor materiału i rodzaj farby

Na warsztaty używamy wyłącznie jasnych materiałów (białe, naturalne, jasnoszare).

Dlaczego:

  • farby wodne są półprzezroczyste lub kryjące w różnym stopniu,

  • na jasnym materiale kolor jest przewidywalny,

  • na ciemnych tkaninach nadruk jest trudniejszy i mniej powtarzalny.

    W połączeniu z materiałem mamy do dyspozycji dwa rodzaje farb wodnych

  • farby kryjące – zawierają więcej pigmentu, lepiej przykrywają materiał,

  • farby niekryjące / transparentne – kolor materiału „przechodzi” przez nadruk.

Rodzaj farby jest zwykle oznaczony na puszce. Można to też sprawdzić "na oko" - zazwyczaj im gęstsza farba tym bardziej kryjąca. Farby kryjące lepiej sprawdzają się na ciemniejszych materiałach. Na warsztatach najbezpieczniejsze są: ciemna farba + jasny materiał.

5. Liczba kolorów a poziom trudności

Na warsztaty zalecamy druk jednokolorowy, zwłaszcza dla większych grup i krótszych warsztatów. Przy warsztatach dwudniowych można pozwolić sobie na druk dwukolorowy, jeśli sami go wcześniej ogarnialiśmy i wiemy z jakimi niebezpieczeństwami się on wiąże oraz jak poprawnie zarejestrować dwa sita.

Dlaczego:

  • jeden kolor = jedno sito,

  • krótszy czas przygotowania,

  • mniejsze ryzyko błędów,

  • większa szansa, że każda osoba wyjdzie z gotowym nadrukiem.

Druk dwukolorowy:

  • jest możliwy,

  • wymaga większego doświadczenia,

  • oznacza więcej pracy i większą odpowiedzialność po stronie prowadzących.

6. Materiały, na których można drukować farbami wodnymi (karuzela)

Farbami wodnymi najlepiej drukuje się na tkaninach naturalnych, ponieważ dobrze chłoną wodę i pigment.

Najlepsze materiały

  • Bawełna (100%) – najlepsza na warsztaty

  • Len

  • Wiskoza (rayon) – materiał sztuczny, ale pochodzenia naturalnego; dobrze przyjmuje farbę

  • Bambus (tkaniny bambusowe)

Materiały z domieszką włókien syntetycznych (np. poliester, elastan) nadal da się drukować, ale efekt jest mniej przewidywalny. Jeśli w materiale np. bawełnie jest do 20% materiałów sztucznych - powinno być okej. Ale im więcej, tym:

  • farba gorzej wsiąka w materiał, część zostaje na powierzchni,

  • kolor może być bledszy lub nierówny,

  • nadruk może być mniej trwały po praniu,

Bardzo NIE na warsztaty:

  • 100% poliester

  • nylon

  • softshelle, ortaliony, tkaniny techniczne

  • materiały powlekane lub bardzo śliskie

Suszenie i utrwalanie nadruku

  • nadruk najlepiej utrwalić żelazkiem (przez papier do pieczenia albo prasując po drugiej stronie materiału niż nadruk),

  • farby wodne wysychają również samoistnie, jeśli zostaną pozostawione na odpowiednio długi czas (kilka dni w wentylowanym pomieszczeniu),

  • pełna trwałość pojawia się po dokładnym wyschnięciu! Jeśli materiał nie wyschnie do końca może nam farbować w praniu. Jak wyschnie - można prać bez obaw.

7. Karuzele dostępne w labie

W labie mamy dwie karuzele. Torby nie mieszczą się na dużej karuzeli, chyba że zmienimy stół. Nie zalecane na warsztaty, chyba że wiemy że drukowane będą tylko torby.

Na dużej karuzeli korzystamy z ramion z obklejonymi wypustkami (farba papierowa). Te ramiona są najlepiej ustawione.
Na małej karuzeli najlepiej sprawdza się ramię o imieniu Xawery.

8. Checklista przed naświetleniem sita

Przed naświetleniem upewnij się, że:

  • grafika ma właściwy rozmiar i margines od ramki,

  • projekt ma wystarczająco grube linie i detale,

  • liczba kolorów jest zgodna z planem druku oraz czernie NIE MAJĄ SZAROŚCI (tylko czarne piksele)

  • tekst został zamieniony na krzywe,

  • dodaliśmy markery pozycjonujące do grafiki (dwa do druku jednokolorowego, sześć do druku wielokolorowego)